انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 4 2 2018 11 18 ارزیابی اثرات انتقال آب بین حوضه‌ای بر مخازن آب زیرزمینی و نشست زمین (مطالعه موردی: انتقال آب رودخانه زاب به دریاچه ارومیه) 29 44 77989 FA عزت اله قنواتی دانشگاه خوارزمی سعید خضری دانشگاه کردستان داود طالب پور دانشگاه خوارزمی Journal Article 2018 11 18 در سال‌های اخیر تشدید پدیده خشکسالی و مدیریت نادرست منابع آب، موجب افت شدید تراز آب دریاچه ارومیه در شمال­غرب ایران و بروز پیامدهای منفی زیست‌محیطی شده است. لذا به‌منظور پیشگیری از بروز چنین مشکلاتی، طرح انتقال آب رودخانه زاب به حوضه آبریز دریاچه ارومیه در دست مطالعه و اجرا قرارگرفته است. هدف این مقاله ارزیابی تأثیرات اجرای این پروژه بر وضعیت مخازن آب زیرزمینی دشت پیرانشهر و مورفولوژی زمین در حوضه مبدأ می­باشد. داده­های مورداستفاده شامل تصاویر GDEM ماهواره  ASTER باقدرت تفکیک 15 متر، داده­های اقلیمی، آمار مرتبط با هیدرولوژی آب‌های سطحی و زیرزمینی منطقه موردمطالعه و داده­های ساختمانی و لیتولوژیکی استخراج شده از نقشه زمین‌شناسی 100000/1 می­باشد. همچنین برای تکمیل سایر داده­ها و انطباق نتایج با وضع موجود، عملیات میدانی انجام‌شده است. روش تحقیق عمدتاً بر پایه روش تحلیلی استوار بوده است. نتایج نشان می­دهد که روند افت تراز آب زیرزمینی دشت پیرانشهر در پایین­دست سد سیلوه، در دوره پس از انتقال آب به حوضه دریاچه ارومیه تشدید خواهد شد. به‌طوری‌که بعد از اجرای پروژه تراز آب زیرزمینی تا 92/2 متر کاهش خواهد یافت. پیش­بینی می­شود، ازآنجاکه دشت پیرانشهر بر رسوبات جوان آبرفتی مربوط به دوره کواترنر منطبق است، در حاشیه شمالی و غربی دشت که منطبق بر رأس مخروط­افکنه­ها و رسوبات دانه‌درشت است، نشست زمین به‌صورت ناگهانی و در پایین‌دست دشت که منطبق بر قاعده مخروط­افکنه­ها و رسوبات مارن و رس است نشست زمین به‌صورت تدریجی رخ دهد. همچنین ازآنجاکه گسل­های فراوان ازجمله گسل سراسری زاگرس از جنوب غربی آبخوان پیرانشهر می­گذرد، پیش­بینی می­شود نشست زمین و ایجاد شکاف در این بخش از حوضه تشدید شود. https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77989_5c30834cd9a2c4b3dc48883b6b9e9357.pdf