انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 4 3 2018 11 18 پهنه‌بندی خطر سیلاب در حوضه‌ی آبخیز آق لاقان‌چای با استفاده از مدل ویکور 231 245 78014 FA صیاد اصغری سراسکانرود دانشگاه ارومیه الناز پیروزی دانشگاه محقق اردبیلی بتول زینالی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2018 11 18 سیلاب، از خطرات اصلی در مناطق کوهستانی می­باشد. حوضه آبخیز آق لاقان چای با داشتن چهره کوهستانی و با توجه به وضعیت زمین‌شناسی، لیتولوژی و اقلیمی، عمده شرایط لازم جهت شکل‌گیری خطر سیلاب را دارد. این پدیده همه‌ساله موجب خسارت به مناطق مسکونی، تخریب راه ارتباطی و رسوب­زایی گسترده و پر شدن مخزن سد یامچی و بستر رودخانه از رسوب می­شود. هدف این تحقیق پهنه‌بندی خطر وقوع سیلاب در حوضه آق لاقان چای می‌باشد. برای رسیدن به این هدف با بررسی­های میدانی و مطالعه منابع، ابتدا 9 عامل مؤثر وقوع سیلاب منطقه شامل شیب، جهت شیب، لیتولوژی، ارتفاع، فاصله از آبراهه، بارش، دما، کاربری اراضی و خاک شناسایی شدند. سپس لایه­ها اطلاعاتی توسط سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه گردید. ارزش­گذاری و استانداردسازی نقشه­های معیار،در نرم‌افزار IDRISIبه‌صورت توأم با استفاده از روش فازی انجام گرفت. در مرحله بعد عوامل موردبررسی به‌صورت زوجی مقایسه و وزن هر یک از عوامل که مبین میزان تأثیر آن‌ها است، در نرم‌افزار Expert Choice ارائه شد. تحلیل و مدل‌سازی نهایی با استفاده از روش  ویکور به‌عنوان یکی از روش­های تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره، انجام شد.طبق نتایج به‌دست‌آمده، عوامل شیب، ارتفاع و فاصله از شبکه آبراهه، بیشترین تأثیر را بر ایجاد سیل در حوضه­ی آق لاقان چای دارند. به‌طور عمده مناطق بسیار پرخطر در قسمت پرشیب شمال و جنوب غربی حوضه مطالعاتی قرار دارند. به‌طورکلی نتایج مطالعه نشان می­دهد که حوضه آق لاقان چای دارای توان بسیار بالا ازلحاظ رخداد سیلاب می­باشد، لذا انجام اقدامات حفاظتی، آبخیزداری و مدیریتی در حوضه­ی مطالعات ضروری می­باشد. https://www.geomorphologyjournal.ir/article_78014_c557e00f7003959337544428e99c8c03.pdf