انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 ارزیابی مورفولوژی مجرای رودخانۀ لیقوان با روش طبقه‌بندی راسگن 1 16 77887 FA شهرام روستائی دانشگاه تبریز علی محمد خورشید دوست دانشگاه تبریز سمیه خالقی دانشگاه تبریز Journal Article 2018 11 18 در این مقاله به‎منظور تحلیل شرایط گذشته مورفولوژی مجرای رودخانه لیقوان (حدفاصل ایستگاه لیقوان و هروی)، داده‎های مقاطع عرضی رودخانه برای محاسبه پارامترهای مورفولوژیکی مانند نسبت عرض به عمق، شاخص گود افتادگی بستر، مساحت مقطع عرضی در بده لبریز، عرض بده لبریز، حداکثر عمق، عرض دشت سیلابی و شیب سطح آب به نرم‎افزار HEC-RAS معرفی شد و پارامترهای دیگری چون، ضریب انحنا و اندازه متوسط رسوبات بستر، برای طبقه‎بندی سطح II راسگن برای هر بازه به‎کار گرفته شد. نتایج نشان داد که رودخانه از نوع سینوسی بوده و بر اساس طبقه‌بندی راسگن بازه‌های ۲، 6، 20، ۲۱ و ۲۶ از نوع B ، بازه‌های 1، 4، ۵، ۷، ۸، 9، 10، 11، 12،۱۳،۱4،۱۷، 18، 19، 23، ۲۴، 25، 27 و 28 از نوع C، بازه 3،‌ 15 و ۱۶ از نوع E هستند. در بازه نوع B، بستر و ساحل نسبتاً پایدار بوده و سیستم محدودی از ذخیره رسوبی دارند. در نوع C نسبت عرض به عمق بیش از ۱۲ بوده و میزان گودافتادگی بستر متوسط بوده و در زمان رویدادهای بزرگ، سیلاب‌، دشت سیلابی را فرامی‎گیرد. در نوع E نسبت عرض به عمق کم بوده و میزان ضریب انحنا بالاست و این رودخانه‌ها پایدار هستند. در نهایت تعدادی از مجراها به‎خوبی با این طبقه‎بندی سازگار بوده و تعدادی دیگر این قابلیت را نداشته‌اند. بنابراین این روش توانایی پیش‌بینی کمی ژئومورفیکی رودخانه لیقوان را دارد. درنتیجه این نوع طبقه‌بندی مورفولوژیکی از مجرای رودخانه، می‌تواند در توسعه طرح‌های مهندسی و بحث‌های مدیریتی و احیای رودخانه‌ مورد استفاده قرار گیرد. مورفولوژی رودخانه مقاطع عرضی رودخانه لیقوان طبقه‎بندی راسگن HEC-RAS https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77887_7505b3f30b69f0b36daa1dfc17058254.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 بررسی تراکم، ژئومورفولوژی و پهنه‌بندی ارتفاعی نبکاهای حاشیۀ غربی دشت لوت و تأثیرات پوشش گیاهی بر مورفولوژی آنها 17 42 77888 FA سعید نگهبان دانشگاه تهران مجتبی یمانی دانشگاه تهران 0000-0002-2042-7365 مهران مقصودی دانشگاه تهران 0000-0002-4973-8327 قاسم عزیزی دانشگاه تهران Journal Article 2018 11 18 نبکاها به‎دلیل ترکیب دو علم اکولوژی و ژئومورفولوژی (پوشش گیاهی و تپّۀ ماسه‎ای)، همواره مورد توجّه اندیشمندان این علوم هستند. این پژوهش به بررسی تراکم، ژئومورفولوژی و پهنه‌بندی ارتفاعی نبکاهای غرب دشت لوت پرداخته است. پژوهش از نوع توصیفی، تحلیلی، برپایۀ روش‎های میدانی، آماری و کتابخانه‌ای است، به این‎گونه که پس از شناسایی پهنۀ مطالعاتی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و عکس‎های هوایی، با بررسی میدانی منطقه و از طریق ترانسکت و پلات، نبکاهای مورد نظر انتخاب و ویژگی‎های مورفومتری نبکاها و نوع گیاه در هر پلات اندازه‌گیری شده و با استفاده از نرم‎افزار اس.پی.اس.اس. تحلیل آماری آنها شامل تحلیل همبستگی و فراوانی انجام شده و با یکدیگر مقایسه شدند. در مرحله بعد با استفاده از نرم‎افزار ARC GIS توزیع و پراکندگی نبکاهای هر یک از گونه‎ها نقشه‎سازی شده و به پهنه‎بندی ارتفاعی نبکاها در منطقه پرداخته شد. نتایج به‎دست آمده از تحلیل همبستگی عناصر مورفومتری نبکاها نشان می‎دهد که نبکاهای هر گونۀ گیاهی در دو پلات مجاور، ویژگی‎های متفاوتی دارند که این موضوع تأثیرات متفاوت عوامل تأثیرگذار نبکاها، از جمله اندازه پوشش گیاهی و فرآیندهای بادی بر قسمت‎های مختلف منطقه را نشان می‌دهد. پراکندگی نبکاهای هر یک از گونه‎های گیاهی از الگوی خاصی پیروی می‌کند، بدین صورت که بعضی گونه‎ها مانند خارشتر، فقط در قسمت‎های جنوبی منطقه مشاهده شدند. همچنین از لحاظ پهنه‎بندی ارتفاعی نبکاها، پلات‎های مورد نظر با یکدیگر تفاوت دارند، به‎طوری که برخی گونه‎ها در شمال منطقه نبکاهای بلندتری را تشکیل داده و برخی دیگر در قسمت‎های مرکز و جنوبی متمرکز شده‌اند. نبکا دشت لوت پوشش گیاهی پهنه‎بندی ارتفاعی https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77888_aae250e9fdcde6761ad5bbbef196b36c.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 آشکارسازی آماری تأثیر پدیدۀ گرمایش جهانی بر ناهنجاری‎های دِبی حوضۀ رودخانۀ ارس 43 60 77889 FA فریبا اسفندیاری دانشگاه محقق اردبیلی مهدی عالی جهان دانشگاه تربیت مدرس مسعود رحیمی دانشگاه تهران ارسلان مهرورز دانشگاه تبریز Journal Article 2018 11 18 پژوهش پیش رو برای آشکار‎سازی اثرهای گرمایش جهانی بر آبدهی حوضۀ ارس انجام گرفته است. داده‎های استفاده شده برای انجام این پژوهش، شامل داده‎های سالانه و فصلی گرمایش جهانی و داده‎های دِبی حوضۀ ارس در بازۀ زمانی چهل‎ساله (2008-1968) بوده و براساس روش‎های همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی و غیرخطی برای مطالعات فصلی و سالانه به انجام رسیده است. مطالعات نشان از ارتباط معکوس و قوی گرمایش جهانی با آبدهی حوضۀ ارس دارد. این فرآیند، به‎خصوص از سال 1994 به بعد آشکار است و با افزایش گرمایش جهانی آبدهی حوضۀ ارس، کاهش چشمگیری از خود نشان می‎دهد. تغییرات آبدهی حوضۀ ارس نشان از روند کاهندۀ آن طی بازۀ زمانی بلندمدت خود دارد که ارتباط آن با گرمایش جهانی دارای همبستگی معکوس برابر با 68/0- درصد با ضریب تعیین 46/0 است. در بین فصول سال بیشترین تأثیرپذیری از گرمایش جهانی متعلق به فصل زمستان با همبستگی معکوس 70/0- و ضریب تعیین 49/0 است. فصل بهار با همبستگی معکوس 57/0- و ضریب تعیین 32/0، پاییز با همبستگی معکوس 54/0- درصد و ضریب تعیین 29/0 و درنهایت تابستان با همبستگی معکوس 17/0- و ضریب تعیین 03/0 درصد، در رتبه‎های بعدی قرار می‎گیرند. در تمامی مطالعات انجام گرفته، روند دِبی حوضۀ ارس همواره کاهنده بوده و از سال 1994 به بعد زیر میانگین بلند مدت خود است که وقوع خشکسالی و کاهش آبدهی شدید حوضه، درنتیجۀ تأثیر گرمایش جهانی را نشان می‎دهد. مقایسۀ مدل‎های رگرسیون خطی و غیر خطی در شبیه‎سازی تغییر پذیری آبدهی حوضۀ ارس از گرمایش جهانی نشان از دقت بالای مدل غیر خطی نسبت به نوع خطی خود دارد. آشکارسازی گرمایش جهانی شبیه‎سازی دِبی حوضۀ ارس https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77889_fd51ea0a9aef850d67191f537de21a6e.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 تعیین مناسب‌ترین اندازۀ پلات برای نمونه‌برداری از سنگ‎فرش بیابان 61 72 77890 FA مهدی تازه دانشگاه تهران غلامرضا زهتابیان دانشگاه تهران حسن احمدی دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات تهران علی اکبر نظری سامانی دانشگاه تهران امیر هوشنگ احسانی دانشگاه تهران Journal Article 2018 11 18 سنگ‎فرش بیابانی یکی از عوامل محافظت‎کنندۀ خاک سطحی در مقابل فرسایش بادی در مناطق بیابانی است. درصد تراکم سنگ‎فرش و قطر ذرات، یا به‎نوعی دانه‌بندی ذرات، از مهم‎ترین عوامل تعیین‌کنندۀ میزان حفاظت خاک توسط این ذرات است. نمونه‌برداری‌های سنگ‎فرش بیابان، به‎طور معمول در عرصه و به‎صورت تخمینی یا با استفاده از خط‌کش و پلات انجام می‌گیرد؛ ولی در هیچ‌یک از منابع، ابعاد استانداردی برای پلات در نمونه‎برداری از سنگ‎فرش بیابان ارائه نشده و حتی روشی نیز برای تعیین آن معرفی نشده است. در این مطالعه با استفاده از یک روش نوآورانه، ابعاد بهینۀ پلات برای نمونه‌برداری از سنگ‎فرش بیابان در انواع مختلف دشت‌سر تعیین شده است. این روش برمبنای افزایش ابعاد پلات و ترسیم منحنی‌های دانه‌بندی متعدد در پلات‌های با ابعاد مختلف و مقایسۀ آنها با یکدیگر استوار است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، چنانچه هدف از نمونه‌برداری از سنگ‎فرش بیابان در دشت سر لخت باشد، ابعاد 40×40 سانتی‎متر، در دشت سر اپانداژ، ابعاد 30×30 سانتی‎متر و در دشت سر لخت، ابعاد 20×20سانتی‎متر، مناسب‌ترین ابعاد پلات در نمونه‎برداری از سنگ‎فرش بیابان در دشت سر پوشیده است. چنانچه نمونه‎برداری از سنگ‎فرش بیابان به‎صورت کلی مطرح باشد، ابعاد مناسب پلات، 40 ×40 سانتی‎متر است. سنگ‎فرش بیابان نمونه‌برداری دانه‌بندی ابعاد پلات خضرآباد یزد https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77890_a42b8c857ea660fe1996689b47c712e1.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 مدل‌سازی بار رسوب زیرحوضۀ دو حوضۀ آبخیز زاینده‌رود علیا با استفاده از روش رگرسیون کمترین مربعات فازی 73 84 77891 FA امید مبارکی دانشگاه شهرکرد علیرضا داودیان دانشگاه شهرکرد مهدی پژوهش دانشگاه شهرکرد عبدالکریم ویسی دانشگاه تهران Journal Article 2018 11 18 برآورد تولید رسوب حوضه‌های آبخیز، یک امر مهم در طراحی سازه‌های آبی، مسائل زیست‎محیطی و کیفیت آب رودخانه‌ها است. یکی از متداول‌ترین روش‎ها برای برآورد میزان رسوب، روش‎های تجربی است. با توجه به عدم قطعیت ارتباط بین تولید رسوب و عوامل مؤثر بر آن، روابط تجربی ارائه‎شده در این زمینه کارایی چندانی در این امر ندارند. این پژوهش به مدل‌سازی بار رسوب یکی از زیر‌حوضه‌های (زیرحوضه 2) حوضۀ آبخیز زاینده‌رود علیا پرداخته است. روش آن از نوع توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر روش‎های آماری، میدانی و کتابخانه‌ای است؛ بدین‎گونه که ابتدا منطقه به واحدهای همگن ژئومورفولوژی بخش شد، سپس نمونه‌برداری خاک از عمق 30-15 سانتی‌متری انجام گرفت و عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک در هر واحد همگن، تعیین و مدل‌سازی بار رسوب با استفاده از مدل رگرسیون کمترین مربعات فازی انجام گرفت. نتایج نشان داد که رسوب برآورد شدۀ کل زیرحوضه با روش رگرسیون کمترین مربعات فازی سالانه 625/2 تن در هکتار است که واحد همگن 10 حساس‌ترین واحد همگن به فرسایش و تولید رسوب است. همچنین نسبت نیکویی برازش بین رسوب برآوردی مدل مذکور و رسوب مشاهده‌ای 73/0 است. فرسایش و رسوب روش رگرسیون کمترین مربعات فازی تنگ گزی و واحد همگن https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77891_7ea0db118eedef72226827ed0ea22482.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 پایش وضعیت بیابان‌زایی کویر حاج علی قلی (2006-1987) 85 102 77892 FA سید حجت موسوی دانشگاه اصفهان عباسعلی ولی دانشگاه کاشان مسعود معیری دانشگاه اصفهان ابوالفصل رنجبر دانشگاه کاشان Journal Article 2018 11 18 بیابان‌زایی یکی از خطرات زیست‎محیطی است که بخش عمده‌ای از جهان را تحت تأثیر خود قرار داده و مجامع علمی به‎طور گسترده‌ای در پی یا‎فتن راه درمان برای آن هستند. پایش پویایی و علل بیابان‌زایی، برای ارائۀ دستورکارهای مهم برای راهبردهای کنترل بیابان‌زایی و برنامه‌ریزی منطقی استفاده از زمین در مناطق خشک و نیمه‎خشک، ضروری است. هدف از این پژوهش ارزیابی زمانی ـ مکانی بیابان‌زایی و پایش تغییرات آن در بازه بیست‎ساله (1987 - 2006) در حوضۀ کویر حاج علی قلی با استفاده از روش‎های دورسنجی و سیستم اطلاعات جغرافیایی است. برای این امر، داده‌های ماهواره‌ای سنجده TM لندست5 (14/6/1987) و سنجنده ETM+ لندست 7 (29/8/ 2006) از طریق روش‎های تحلیل مؤلفه مبنا، تسلدکپ و شاخص‌های شوری، تفاضل تصویر، طبقه‌بندی، میانگین‎گیری هندسی و ارزیابی دقت، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ارزیابی دقت روش‌های پایش تغییرات نشان می‌دهد که روش تحلیل مؤلفه مبنا با دقت کل 23/91 درصد و ضریب کاپا 92/0 و شاخص شوری (1) با دقت کل 80 درصد و ضریب کاپا 74/0، به‎ترتیب بیشترین و کمترین دقت را در تفکیک کلاس‌های تغییر دارند. نتایج شناسایی وضعیت بیابان‌زایی حاکی از این است که تغییرات گسترده‌ای در ویژگی‎های اکوژئومورفولوژی پهنۀ مطالعاتی رخ داده است، به‎گونه‎ای که 099/748 کیلومترمربع از مساحت منطقه، تحت تأثیر تغییر کاربری و کاهش توان اکولوژیک و بیولوژیک قرار دارد. گسترش فضایی آنها بیشتر منطبق بر محدوده‌های اطراف پلایا، مخروطه‎افکنه‌های کال‌شور و چشمه‎علی و مناطق شمال و شمال غربی کویر است. در مجموع پهنۀ مطالعاتی در معرض بیابان‌زایی با ریسک بالا قرار دارد. پایش تغییرات بیابان‌زایی کویر حاج علی قلی دور سنجی https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77892_0d1a85e948c599cddea15b17d930a76a.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 ارزیابی و پهنه‎بندی خطر زمین‎لغزش در شهر رودبار با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه 103 118 77893 FA ابراهیم مقیمی دانشگاه تهران مجتبی یمانی دانشگاه تهران 0000-0002-2042-7365 سعید رحیمی هرآبادی دانشگاه تهران Journal Article 2018 11 18 یکی از موضوعات محوری در ژئومورفولوژی کاربردی، شناسایی پدیده‎های مخاطره آمیز و علل شکل‌گیری آنهاست. درکل بر‌ اثر‌ ‌رفتارهای نادرست ‌انسانی در کاربری‌های اراضی و تنگناهای‌ محیطی، فرایندهای‌ژئومورفیک تبدیل به عوامل ‌‌مخاطره‌زا می‌شود. با توجه به وقوع زلزلۀ‌ سال 1369رودبار و ناپایدارشدن دامنه‌های مشرف بر محیط ‌شهری رودبار و نیز کاربری‌های اراضی نامتجانس، وقوع زمین‌لغزش‌ در محیط شهری این منطقه عاملی مخاطره‌آمیز‌ است. این مقاله‌‌ تلاش دارد به ارزیابی و پهنه‌بندی حساسیت خطر زمین لغزش در شهر رودبار بپردازد. برای این امر با استفاده از فرایند تحلیل شبکه و تعیین معیارهای پیشنهادی مبتنی بر بازدیدهای ‌میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای ‌در وقوع خطر زمین لغزش شهری، این معیارها در دو خوشۀ اصلی مخاطرات طبیعی و زیست محیطی، شامل میزان‌ شیب، جهت‌ شیب، کاربری ‌اراضی، بارش سالانه، فاصله از گسل، مراکز مسکونی و آبراهه و حساسیت لیتولوژی طبقه‎بندی شد. در مرحلۀ بعد با تهیۀ لایه‌های اطلاعاتی از عناصر مزبور و ارزش‌گذاری آنها، این لایه‌ها در محیط ARC GIS مورد تحلیل قرار گرفت و نقشه‎ی نهایی پهنه‌بندی خطر زمین لغزش در محدودۀ کنترل کنندۀ شهر‌ رودبار با درجات خطر‌ کم ‌(4‌درصد)، خطر ‌متوسط ‌(‌71‌‌ درصد) و خطر‌بالا‌ (‌25درصد) تعیین شد که نشان‎دهندۀ درصد بالای فرایندهای مخاطره‌زا درمحدوده‎ی شهری است. در این فرایند عامل شیب و حساسیت لیتولوژی مهم‌ترین سهم را بر عهده داشته‎اند. در مجموع این موضوع آثار زمین‌لغزش‌ شهری را بر‌ روند الگوهای توسعۀ شهر رودبار بیان داشته و مسائلی چون سیمای نامتجانس شهری،‌ مسدود‌کردن شبکه‌های‌ ارتباطی و مدفون ‌کردن ‌مناطق‌ مسکونی و... را در بر‌داشته است. مخاطرات ژئومورفولوژیک توسعۀ شهر فرآیند تحلیل شبکه ‌ زمین‎لغزش رودبار https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77893_20071315612d0cdedb0f032c2829cee5.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 ارزیابی قابلیت گردشگری لندفرم‌های ژئومورفولوژی (مطالعۀ موردی: گنبد نمکی کرسیا - دشت داراب) 119 132 77894 FA سیاوش شایان دانشگاه تربیت مدرس غلامرضا زارع دانشگاه تربیت مدرس محمد شریفی کیا دانشگاه تربیت مدرس شهرام امیری دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2018 11 18 ژئومورفوتوریسم یکی از نگرش‌های تازه در ارائۀ جاذبه‌های لندفرم‌های ژئومورفولوژیکی است که تلاش می‎کند، ضمن معرفی ظرفیت و توانمندی‌های گردشگری لندفرم‌ها، هویت و خصیصه‌های جغرافیایی لندفرم را حفظ کرده یا ارتقا دهد. گنبد نمکی کرسیا در جنوب‌شرقی استان فارس و شمال دشت داراب واقع شده و از دسته لندفرم‌های جالب ژئومورفولوژیکی است که از ارزش و توانمندی گردشگری مناسبی برخوردار است. در این نوشتار تلاش شده با استفاده از داده‌های حاصل از بازدیدهای میدانی و مدل‌های امری کاظمی و روش پرالونگ، قابلیت ژئومورفوتوریستی این لندفرم مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد. نتایج پژوهش نشان داد که براساس مدل‌های امری کاظمی، این گنبد نمکی دارای ارزشی در مقیاس منطقه‌ای، ملی (به‎دلیل اشکال ناشی از تحولات در این گنبد و کم‎نظیر بودن این اشکال در میان گنبدهای نمکی دیگر ایران) و بین‌المللی است و از دید ماگماتیسم، فرسایش، طبیعت‎گردی، باستان ـ زمین‌شناسی، زیست‎محیطی، رسوب‌شناسی و زمین‌ساخت، اهمیت قابل توجهی دارد. بر اساس روش پرالونگ، چهار ارزش مورد بررسی قرار گرفت که ارزش اجتماعی ـ اقتصادی (بهره‎برداری و استفاده از نمک آن) این گنبد نمکی بیشتر از ارزش‌های دیگر است. زمین ـ گردشگری ژئومورفولوژی گنبد نمکی کرسیا مدل‌های امری کاظمی روش پرالونگ https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77894_a4c84b105ee7aa2211dd294d26db9ecf.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 مقایسۀ مدل ارزیابی اراضی ایرانی فائو و مدل پارامتریک ژئومورفولوژیکی برای تعیین قابلیت اراضی برای کشت آبی 133 148 77895 FA عزت اله قنواتی دانشگاه خوارزمی امیر کرم دانشگاه خوارزمی پرویز ضیائیان دانشگاه خوارزمی اسماعیل منصوریان سمیرمی دانشگاه خوارزمی ابراهیم بهشتی جاوید دانشگاه خوارزمی Journal Article 2018 11 18 انتخاب نوع استفاده از اراضی، همواره بخشی از سیر تکاملی جوامع انسانی را تشکیل داده است. بدین معنا که با تکامل تدریجی جوامع انسانی، در نوع نیازهای آنها نیز تغییر ایجاد شده است و درنتیجه جوامع مختلف، به لزوم تغییر در نحوۀ استفاده از اراضی پی برده‌اند. بر این اساس مدل‌ها و روش‌های متعددی برای تعیین قابلیت اراضی در دنیا ابداع شد که از لحاظ شاخص‎ها و داده‌های به‎کار رفته متفاوت هستند. هدف از این مطالعه، تعیین قابلیت کیفی کشت آبی اراضی منطقۀ هرمزآباد بر مبنای دو روش طبقه‌بندی اراضی چند منظوره فائو (FAO) و روش پارامتریک مبتنی بر شاخص‎های ژئومورفولوژیکی بر پایۀ مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی است؛ و در نهایت پیشنهاد مدل مناسب و مقرون به صرفه چه از لحاظ اقتصادی و چه از لحاظ زمانی برای مناطق مشابه می‌باشد. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که نقشه‌های خروجی از دو مدل دارای 86 درصد همپوشانی در کلاس‌های محدودیت مشابه می‌باشند. با توجه به اینکه مدل فائو چه از نظر زمان و چه از نظر اقتصادی هزینه‌های بالایی را برای تعیین قابلیت ایجاد می‌کند، می‌توان از مدل پارامتریک با توجه به سهولت انجام کار با آن برای مناطق مشابه اقدام به تعیین قابلیت اراضی نمود. ارزیابی قابلیت اراضی مدل فائو مدل پارامتریک هرمزآباد https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77895_70bdeed1b6197d33e75b5d01e6fdd47f.pdf
انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 1 4 2018 11 18 آشکارسازی تغییرات الگوی مکانی رودخانۀ هیرمند و تحلیل مورفولوژیکی آن 149 160 77896 FA محمد شریفی کیا دانشگاه تربیت مدرس نعمت مال امیری دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2018 11 18 هیرمند نام رودخانه‌ای حیات‎آفرین برای یکی از کانون‌های جمعیتی در گوشۀ شرقی کشور است که در منتهی‌الیه خود بخشی از مرز مشترک ایران و افغانستان را به طول 30 کیلومتر تشکیل می‌دهد. خشکسالی‌های پیاپی و زیرساخت‌های خاص مورفولوژیکی، بستر مناسبی برای تغییرپذیری در الگوی هندسی و استقرار فضایی مجرا و مسیر اصلی این رودخانه فراهم کرده است. درک و استخراج این تغییرات و معرفی ویژگی‌های مورفولوژیک آن، به‎سبب فراهم‎آوری تغییر در حدود مرزی و چالش در الگوی بهره‎برداری مشترک از آب آن، موضوع مهم و مورد توجه پژوهش حاضر است. برای این امر، الگوی تغییرات مکانی رودخانه در نیم قرن گذشته (1344-1390)، از طریق تحلیل تصاویر سنجش از دوری دو زمانه مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، طول رودخانه با توجه به الگوی امروزی آن به 13 مقطع فضایی تقسیم و تغییرات هندسی رودخانه برپایۀ نقشه‎های بُرداری مستخرج از تصاویر مقدم و مؤخر در هر یک از این مقاطع، به‎طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها بیانگر رخداد تغییر در الگوی هندسی اغلب بخش‌های رودخانه است؛ به‎طوری که در تمامی مقاطع مورد بررسی، محور رودخانه تغییرپذیری بین حداقل 5 تا حداکثر 31 درجه را تحمل کرده است. تغییر در الگوی فضایی رودخانه نیز به‎دنبال تغییر در الگوی هندسی آن شکل گرفته، به‎طوری که سطح اشغال آن 5/31 درصد افزایش یافته و از رقم 9/1میلیون مترمربع در سال 1344، به بیش از 5/2 میلیون مترمربع در سال 1390 رسیده است . همچنین یافته‌های پژوهش نشان داد، به‎سبب تغییر در الگوی فضایی رودخانه، مقادیر مشخصی از اراضی کشور در نوار مرزی واگذار و به‎طور متقابل، از اراضی همسایه به خاک کشور الحاق شده است. یافته‌های پژوهش درخصوص عوامل ایجابی تغییر در الگوی فضایی و هندسی رودخانه، علاوه‎بر تأیید و تأکید بر عوامل ثابت محیطی، مسئلۀ خشکسالی‌های پی‎درپی و انسداد بستر توسط ماسه‌های انباشته شده (حاصل از عمل باد) را عامل محوری و مؤثر این تغییرات می‌داند. هیرمند تغییرات هندسی تصاویر سنجش از دوری مورفولوژی بستر الگوی فضایی https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77896_619ce5fef8ff39623f01c7fcb2fb8051.pdf