شناسایی، طبقه بندی و مورفومتری سیرک های یخچالی ارتفاعات جوپار کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان

چکیده

چکیده
یخچال ها شاخص های تغییر اقلیم است و یخچال‌های سیرکی شاید بهترین مورد برای این منظور باشد. هدف اصلی این پژوهش؛ شناسایی، طبقه‌بندی و آنالیز پارامترهای مورفومتریک و آلومتریک سیرک‌های یخچالی ارتفاعات جوپار در استان کرمان بر اساس تکنیک‌های ژئوماتیک و روش‌های جدید است. در ارتفاعات بالای سه هزار متر این ارتفاعات، تعداد 91 سیرک یخچالی شناسایی و در روی نقشه شیب کلاس بندی شده به دو فرمت خطی و پلیگونی ترسیم گردید. با برازش مدل‌های توانی بر پروفیل طولی سیرک‌ها به استخراج ضرایب و پارامترهای آماری سیرک های منطقه اقدام گردید. عملیات رده بندی سیرک ها بر مبنای روش های ویلبورگ و رودبرگ، ایوانس و کوکس انجام پذیرفت. برای مورفومتری این سیرک ها از پارامترهایی چون (L)، (W)، (H)، (L/W)، (L/H)، (W/H) و اندازه سیرک استفاده شده و خصیصه های مورفومتریک آن ها بررسی شده است. بر اساس نتایج تحقیق در ارتفاعات جوپار 8 سیرک N2 ، 33 سیرک N3 و 50 شبه سیرک وجود دارد. در سیرک های رده N2 وN3 ضریب طولی سیرک ها 748/0 یعنی B1 است. نتیجه حاصل از بررسی آلومتریک سیرک های رده های مختلف در این محدوده و مقایسه آن با نتایج مطالعات مشابه نشان می دهد که سیرک های ارتفاعات زاگرس، زردکوه و گرین متکامل تر و توسعه یافته تر از سیرک های ارتفاعات جوپار می باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification, classification and morphometry of glacial cirque in Jupar altitude of Kerman

نویسندگان [English]

  • Hojatallah Beranvand 1
  • Abdollah Saife 2
2 Associate Professor of Natural Geography, Faculty of Geography and Planning, University of Isfahan
چکیده [English]

Introduction
The shape of the cirques is a reflection of topographical and geological factors, the type and duration of the effects of the glaciers. To accurately identify glacial cirques, the exact consideration of the size and shape of these forms, it seems necessary to use modeling and mathematical and morphometric relationships (morphometry) for geomorphologists. Morphometric studies of glacial cirque are a new technique for quantitative study of cirques in relation to various environmental factors. Morphometric and almetric surveys of glacier landforms help to better understand the characteristics of long-standing glaciers. The purpose of this study is to analyze the morphometric parameters of glacial cirques, their classification in terms of degree of evolution, the impact of various factors (geological, topographic and climatic factors) on their development in the mountain Jupar.

Methodology
To Identification the classification and morphometry of the glacier cirques of Jupar altitudes in Kerman province, glacier cirques of 7 submerged basins, based on a digital elevation model and its adaptation to a gradient map classified in the software environment of 91 freshness cirques in the study area Identified and drawn. Then, fitting the power models on the longitudinal profiles of the cirques, extracted the coefficients and statistical parameters of the cirques in the region. For morphometry of these circuses, parameters such as (L), (W), (H), (L / W), (L / H), (W / H) and cirque size was used. Is. For the classification and classification of cirques, the Wilburg and Rudberg, Evans and Cox methods have been used. In the Wilburg and Rudberg methods, cirques are classified into five categories: N-1, N-2, N-3, N-4, N-5 Was ranked. According to the Evans and Cox rankings, the cirques are divided into five groups, classical, good and developed, definite, weak, and boundary. For alometry and isometric measurements, the cirques of the mountain Jupar of fitted power models have been used.

Discussion
Based on geomechanical techniques and new methods for determining the glacier cirques, 91 glacier cirques were detected in the Jupar Altitudes Identified and drawn. According to the Wilburg and Rudberg 8, the circus is equal to 8.79% of the total number of cirques in N2, 33 cirques are equivalent to 36.26% of the total number of cirques in N3 and 15 cirques, equivalent to 16.48% of the total cirques. N4. The minimum size of cirques in the category N2 and N3 is 706 and its maximum is 1527 meters. The mean longitudinal axis of the cirques is 645 m with a coefficient of variation of 19.42 m and the mean axis of the cirque is 5770.5 m with a coefficient of variation of 76.65 m. The average length to width ratio of N4 and N4 cirque peaks is 1,1713 feet, indicating the length of the cirques in this category. The coefficient of variation of the longitudinal axis of the cirque is 23.27 m and the coefficient of variation of the lateral axis of the cirque is 27.23 m. Unlike the N2 and N3 cirques, these cirques have little variation in the direction of the transverse axis. The average height of the circus is 343.9 m. The lowest level of cirques in the category N4 and N5 Mountains is 623.3 m and its maximum is 1578.7. The average range of cirques changes in the category of N2 and N3 is higher and their coefficient of variation is higher. Average ratio of cirques length to floor height is 1583/0 m. The average width to depth (floor height) is 136 m. The volume of ice in these cirques is not so great that it can deepen the depth of the cirques. As a result, the depth of the cirques in the N4 and N5 regions is low and the volume of snow and ice storage in these cirques is low.

Conclusion
The mean longitudinal axis of the cirques of the N2 and N3 categories is 645 m with a coefficient of variation of 19.42 and the mean of the transverse axis of the circus is 5770.5 meters with a coefficient of variation of 76.65 meters. The average length to width of cirques is 1/141 m with a change coefficient of 84.8 m. The cirques of this category extend in a longitudinal direction. The average length to width ratio of N4 and N4 cirques peaks is 1,1713 feet, indicating the length of the cirques in this category. The coefficient of variation of the longitudinal axis of the cirques is 23.27 m and the coefficient of variation of the lateral axis of the cirque is 27.27 m. The height of the cirque of the N2 and N3 range varies from 2814 to 3888 meters. The average width to depth (floor height) is 170.0 m. The average length of cirque length is up to 192.0 m. The average floor height of the cirque of the N4 and N5 is 3334.3 m. Average ratio of cirques length to floor height is 1583/0 m. The average width to depth (floor height) is 136 m.In cirques N2 and N3, the longitudinal coefficient of the cirques is B 1. The result of an almetric study of various cirques in this area indicates that the cirques behavior of the region is not consistent with other glacial regions of the globe. The cirques in this area were not primarily glacier cirques or glacier erosion did not play much role in their formation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • morphometry
  • glacial cirques
  • Jupar altitude
  • alometry
  • isometry
  • احمد آبادی، علی؛ واردوهی سرکیسیان، امیر کرم، 1397، شناسایی سیرک­های یخچالی زردکوه با تأکید بر ویژگی­های ژئومورفومتری، هیدروژئومورفولوژی، شماره 15، صص. 16-1.
  • ارژنگ نژاد، فرزانه؛ قدمی، غلامرضا؛ مرادیان، عباس؛ پوستی، محمد، 1379، بررسی بازالت­های آلکالن بلوک جوپار در جنوب کرمان (استان کرمان)، پترولوژی، سال نهم، شماره سی و ششم، صص 133-152.
  • بهشتی جاوید، ابراهیم؛ اسفندیاری، فریبا، 1396، استخراج و شناسایی لندفرم­های یخچالی با استفاده از روش شی گرا (مطالعه موردی سیرک های یخچالی سبلان)، پژوهش­های ژئومورفولوژی کمی، سال ششم، شماره 4، صص. 88-102.
  • سیف، عبداله، 1394، سیرک­های یخچالی پلئیستوسن در ارتفاعات گرین زاگرس، دومین همایش ملی انجمن کواترنری ایران، دانشگاه اصفهان.
  • صلحی، سینا؛ سیف، عبداله، 1397، مورفومتری دره­های طولی سهند، پژوهش­های ژئومورفولوژی کمی، سال ششم، شماره 4، صص. 69-53.
  • مختاری، داود؛ کرمی، فریبا؛ بیاتی خطیبی، مریم، 1386، اشکال مختلف مخروط افکنه­ای در اطراف تودة کوهستانی میشوداغ (شمال غرب ایران) با تأکید بر نقش فعالیت­های تکتونیکی کواترنر در ایجاد آنها،  فصلنامه مدرس علوم انسانی، ویژه نامه جغرافیا، بهار، صص. 292-257.
  • یمانی، مجتبی؛ شمسی پور، علی اکبر؛ جعفری اقدم، مریم، 1390، بازسازی برفمرزهای پلیوستوسن در حوضة جاجرود، پژوهش­های جغرافیای طبیعی، 43 (76)، صص. 50-35.
 

  • Adediran, A., O., and Parcharidis, I., and Poscolieri, M., and Pavlopoulos, K., 2004. Computerassisted discrimination of morphological units on north-central Crete (Greece) by applying multivariate statistics to local relief gradients. Geomorphology, 58, 357–370.
  • Agassiz, L., 1840. On glaciers, and the evidence of their having once existed in Scotland, Ireland, and England. Proceedings of the Geological Society of Londol1, Vol, 3, No. 72, pp. 327-32.
  • Ahlmann,  H., and son, W., 1948. Glaciological Research on the North Atlantic Coasts. Royal Geographical Society London.  Research Series 1, 83.
  • Alonso, V., 1994. Analisis de los circos glaciares en las cabeceras de los rios Narcea, Ibias y Sil. Cordillera Cantabrica (NW de la Peninsula Iberica). Cuaternarioy Geomorfologia,  8 (1-2), pp. 109-121.
  • Barr, I., D., and Spagnolo, M., 2015. Glacial cirques as palaeoenvironmental indicators: Their potential and limitations, Earth-Science Reviews, 151 (1) pp. 48-78
  • Dehn, M., and Dikau, R., 2001. Principles of semantic modeling of landform structures. Comput. Geosci. 27 (8), 1005– 1010
  • Delmas, M., and Gunnell, Y., and Calvet, M., 2015. A Critical Appraisal of Allometric Growth AmongAlpine Cirques Based on Multivariate Statistics and Spatial Analysis, Geomorphology, 228, pp. 637-652.
  • Derruau, M., 1990. Les forms du relief terrestrial, Notions geomorphology, publisher: Nima.
  • Dimitrijevic, M. N., Djockovic, I., Cvettic. S., and Halaviatiz., I., 1979. Geological map of Rayan 1:100000 seris, sheet 74499 survey of Iran, Iran.
  • Ebrahimi , B., and  Seif, A., 2017. Morphometric Properties of Glacial Cirques in Zagros Mountain, Iran, Geopersia 7 (1), 2017, PP. 131-151
  • Etzelmqller, B., and Sulebak, J., R., 2000. Developments in the use of digital elevation models in periglacial geomorphology and glaciology. PhysischeGeographie, vol. 41. Geographisches Institute der Universit7t Zqrich, pp. 35– 58.
  • Evans, I. S., 1997. Process and form in the erosion of glaciated mountains. In: Stoddart, D.R. (Ed.), Process and Form in Geomorphology. Routledge, London, 145-174 pp.
  • Evans, I. S., 2006.  Allometric development of glacial cirque form: geological, Relief and regional effects on the cirques of Wales. Geomorphology, 80 (3-4): pp. 245-266.
  • Evans, I. S., 2009. Allometric development of glacial cirques: an application of specific geomorphometry, proceeding of Geomorphology, Zurich, Switzerland, 31 August – 2 September.
  • Evans, I. S., 2011. Geomorphometry and landform mapping: what is a landform?. Geomorphology, (03), p.541.
  • Evans, I., S., and Cox, N., J., 1995. The form of glacial cirques in theEnglish  Lake  District.  Cumbria. Z.  Geomorph, N.F, 39(2): pp. 175-202.
  • Glassera, N., F., and Matthew R., B., 2004. Glacial erosional landforms: origins and significance for palaeoglaciology. Progress in Physical Geography, (28) 1, pp. 43–75.
  • Graf, W., L., 1976. Cirques as glacier location. Arctic and Alpine Research 8, 79e90.
  • Kuhle,  M.,  1974. Vorlaufige  Ausfuhrungen  morphologicacher  Feldarbeit sergebnisse  aus  den  SE- Iranischen  Hochgebirgen  am  Beispiel  des  Kuh- i- Jupar. Z.  Geomorphol . N. F.  18:  472- 483.
  • Kuhle,  M.,  2008 . The  Pleistocene  Glaciations  of SE Iranian Mountains  Exemplified by  the  kuh- I – jupar,  Kuh – i- Lalezear  and kuh – i- Hezar  Massifs in the zagros., Polarforschung  77 ( 2-3), 71- 88.
  • Mıˆndrescu, M.,  and Evans, I. S., & Cox, N. J., 2010. Climatic implications of cirque distribution in the Romanian Carpathians: palaeowind directions during glacial periods. J. Quaternary Sci, ISSN, 0267-8179.
  • Pike, R., J., and Dikau, R., 1995. Advances in geomorphometry. Z. Geomorphol., N.F. Suppl. Bd. 101, 238.
  • Pike, R., J., I., S., Evans, and T., Hengl, 2009. Geomorphometry: A Brief Guide, Developments in Soil Science, Elsevier, Volume 33, chapture 1.
  • Qhanavati, E., and Beheshti, J., A., 2014. New methods and techniques drawn maps geomorphology, publisher: Tehran University, 306 p. (in persian)
  • Seif, A., & Ebrahimi, B., 2014. Combined use of GIS and experimental functions for the morphometric study of glacial cirques, Zardkuh Mountain, Iran. Quaternary International, 353, 236e249.
  • Seif, A., Ali, B., & Solhi, S., 2016, Morphoradition of Alvand heigts and its Relation with Quaternary Glacial effects. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, ISSN: 2231– 6345, Vol. 6 (S2), pp. 304-314.
  • Steffanova, P., and  Mentlik, P., 2007. Comparison of morphometric characteristics of cirques in the Bohemian Forest. Silva Gabreta,  Vol. 13(3),  P. 191-204.
  • Vilborg,  L.,  1984.  The  cirque  forms  of  Central Sweden.  Geo- grafiska Annaler, 66 A  (1-2): 41-77.
  • Vilborg, L., 1977. The Cirque Forms of Swedish Lapland. Geografiska Annaler, Series A, Physical Geography, Vol. 59, No. 3/4, pp. 89-150.