ارزیابی و پهنه‌بندی خطر فرسایش خاک در حوضه آبخیز رودخانه بالیخلو (سد‌یامچی) با استفاده از مدل‌فازی

نویسندگان

دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

در اثر شدت فرسایش خاک در حوضه آبخیز رودخانه بالیخلو (سد­یامچی) و افزایش رسوب‌گذاری در مخزن این سد باعث  کاهش حجم مفید مخزن آن می­شود. برای این منظور از مدل فازی و شاخص‌های تراکم شبکه زهکش، بیشترین میزان بارندگی روزانه، خاک، کاربری زمین، زمین‌شناسی، شیب، ارتفاع، انحنا پروفیل و انحنا پلانی متریک استفاده شد و نقشه پهنه‌بندی خطر فرسایش خاک تهیه گردید. نتایج نشان داد که در حدود ۱۶/۴۲ درصد پهنه‌های با خطر فرسایش بسیار زیاد تا زیاد قرارگرفته است. این پهنه‌ها در واحدهای توپوگرافی دشت‌ها، کوه‌پایه‌ها، کوهستان‌های نسبتاً مرتفع و مرتفع واقع‌شده‌اند. حدود ۹۳/۲۶ درصد در پهنه با خطر فرسایش متوسط قرار دارد. در حدود ۸۸/۳۰ درصد در پهنه‌های با خطر فرسایش کم و بسیار کم قرارگرفته است. مورفولوژی پهنه‌های در معرض خطر فرسایش از مورفولوژی تراکم شبکه زهکش تبعیت کرده‌اند. این نشان‌دهنده نقش شبکه زهکش رودخانه بالیخلو در فرسایش خاک‌ها است. پیشنهاد می‌شود که عملیات آبخیزداری و حفاظت خاک در این حوضه به‌وسیله مهندسین منابع طبیعی و آبخیزداری اعمال شود. این نقشه‌ها می‌توانند مورداستفاده مهندسین منابع طبیعی و آبخیزداری قرار گیرد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment and Zoning of the Soil Erosion Risk in Balekhli river Watershed of Yamci dam, Using Fuzzy Model

چکیده [English]

According to intensifying soil erosion on the Balekhli river Watershed sediments transport to the Yamchi dam are increasing. This reduces the volume of the reservoir on one hand. In order to soil erosion risk zonation, drainage density, the highest daily of precipitation, soil, land use, geology, slope, elevation, profile curvature and plan curvature and fuzzy model. The results showed that about 42.16 percent of the study area was located in high and extreme high zones of soil erosion risk. These zones are located in plain, foothills, relatively high mountains, high mountains and very high mountains. 26.93 percent of the study area was located in average zone of soil erosion risk, and about 30.88 percent was located in relatively low and very low zones of soil erosion risk too. high and extreme high soil erodibility are due to drainage density, feebleness of some geological units in terms of erosion, the highest daily of precipitation more than 47 mm, landuse changing and topographic factors. Moreover, soil erosion morphology zones are followed by the morphology of drainage density. This indicating Balekhli River's role in eroding soil. It is necessary to do some Watershed management practices and soil conservation by the engineers of natural resources. The maps can be used by engineers Natural Resources and Watershed Management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoning
  • Soil erosion
  • fuzzy model
  • Yamchi dam
  • Balekhli river Watershed