انجمن ایرانی ژئومورفولوژی پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی 22519424 2 1 2018 11 18 مقایسۀ کارایی مدل‌های WEPP و EPM در برآورد فرسایش خاک و میزان رسوب‎دهی حوضۀ آبخیز سولاچای 79 96 77902 FA موسی عابدینی دانشگاه محقق اردبیلی سوسن طولابی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2018 11 18 خاک یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی هر کشور است. امروزه فرسایش خاک به‎منزلۀ یک خطر جدی برای بخش کشاورزی مطرح است و بررسی فرسایش خاک و کنترل آن، امری بسیار ضروری در حوضه‌های آبخیز به‎شمار می‎رود. ارزیابی کمّی و کیفی فرسایش خاک با استفاده از مدل‌های برآورد فرسایش و رسوب، یکی از راهکارهایی است که از طریق آن می‌توان فرسایش خاک را تا حدودی کنترل و مقدار آن را به حداقل رساند. هدف از این پژوهش، ارزیابی کارایی مدل‌های WEPP و EPM در برآورد فرسایش و رسوب حوضۀ آبخیز سولاچای است. روش کار در مدل WEPP بدین شرح است. پس از آنکه فایل‎های مربوط به هریک از پارامترهای مدل ساخته شدند، وارد نرم‌افزار GeoWEPP می‎شوند، سپس مدل WEPP از طریق نرم‌افزار فوق به‎اجرا درمی‎آید و درنهایت مقدار رسوب محاسبه می‎شود. مقدار فرسایش ویژه نیز با استفاده از ضریب نسبت تحویل رسوب (SDR) برآورد می‎شود. در مدل EPM نیز، ابتدا نقشۀ ضرایب تهیه شده و سپس با توجه به این ضرایب، نقشۀ شدت فرسایش ترسیم می‎شود. درنهایت مقدار فرسایش و رسوب تولیدشده با توجه به معادلات ارائه شده به‎دست خواهد آمد. مقدار رسوب مشاهده‌ای نیز با استفاده از گرادیان دبی و رسوب محاسبه شده است. مدل WEPP دارای سه روش دامنه، حوضۀ آبخیز و مسیرهای جریان است. مقدار رسوب برآوردشده به‎وسیلۀ هریک از روش‌های فوق، به‎ترتیب 213/0، 178/0 و 785/0 با مدل EPM، 033/0 و برای رسوب مشاهده‌ای، 241/0 تن در هکتار در سال محاسبه شد. بنابراین نتیجه می‌گیریم که مقدار رسوب برآوردشده با مدل WEPP، به مقدار رسوب مشاهده‌ای نزدیک‌تر بوده و این مدل از کارایی بالاتری نسبت به مدل EPM در برآورد فرسایش خاک و رسوب منطقۀ مورد مطالعه برخوردار است. https://www.geomorphologyjournal.ir/article_77902_80d427e362697ef389e73de9218c88c5.pdf