حرکات تکتونیک جنبا یا فرونشست های ناشی از سوبسیدانس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زابل

2 استادیار گروه جغرافیادانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

محققان در سه دهه اخیر تلاش گسترده ای را برای روشن ساختن علل بوجود آمدن ترک های دشت های رسوبی آغاز و غالباً ایجاد چنین شکاف هایی را به برداشت بیش از حد آب های زیر زمینی نسبت داده اند . اگرچه فرونشست در این دشت ها به اعتبار اسناد معتبر علمی امری اثبات شده است ولی نسبت دادن آن به برداشت آب از سفره های زیر زمینی با تردیدهایی همراه بوده است، زیرا پدیده "شق" یا "درام " برای بسیاری از دهقانان ایرانی قبل از بکارگیری تکنولوژی مکنده های دیزلی وحفرچاه های عمیق پدیده ای شناخته شده بوده است. از طرفی فرونشست تنها به دشت هایی با بیلان منفی محدود نشده و دشت هایی با بیلان مثبت را هم شامل می شود. این شواهد سبب شد که برای روشن شدن علت این موضوع به اتکا دو روش مختلف اسنادی و مدل سازی تجربی ازسفره زیرزمینی در دو حالت دینامیک و استاتیک عملا به رصد رفتار این گونه دشت ها در برابر برداشت آب از سفره ها و تحرکات تکتونیکی مبادرت شود. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که : * پدیده شق یا درام که غالب محققان آنرا به برداشت بی رویه از سفره های آبی زیرزمینی نسبت می دهند دارای سابقه تاریخی بسیار طولانی تری است به گونه ای که این پدیده قبل از رایج شدن تکنولوژی مکنده های دیزلی و حفر چاه های عمیق برای بسیاری از دهقانان ایرانی پدیده تجربه شده وشناخته شده ای بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tectonic or subsidence-induced movements

نویسنده [English]

  • Mohsen Pourkhosravani 2
2 Assistant Professor of Geography Department, Shahid Bahonar University of Kerman
چکیده [English]

In the last three decades, researchers have begun a wide-ranging effort to elucidate the causes of sedimentary cracks in the plains and have often attributed such gaps to excessive groundwater harvesting. Although subsidence in these plains has been proven credible by scientific documents, its relevance to water abstraction from underground aquifers has been subject to some uncertainty, as the "shag" or "drum" phenomenon has been pre-empted by many Iranian peasants. The adoption of diesel suction technology and deep wells has been a well-known phenomenon. On the other hand, subsidence is not confined to low-negative plains and positive-low plains. This evidence led to the observation of the behavior of these plains in terms of water abstraction from aquifers and tectonic motions to clarify the cause of this issue by relying on different types of documents and empirical modeling of the underground in both dynamic and static conditions. The results of this study show that:
* The phenomenon of drumming or drumming, which most scholars attribute to the overwhelming harvest of underground aquifers, has a much longer historical history, so that this phenomenon before many diesel diggers and digging wells for many Iranian peasants. The phenomenon has been experienced and recognized.In the last three decades, researchers have begun a wide-ranging effort to elucidate the causes of sedimentary cracks in the plains and have often attributed such gaps to excessive groundwater harvesting. Although subsidence in these plains has been proven credible by scientific documents, its relevance to water abstraction from underground aquifers has been subject to some uncertainty, as the "shag" or "drum" phenomenon has been pre-empted by many Iranian peasants. The adoption of diesel suction technology and deep wells has been a well-known phenomenon. On the other hand, subsidence is not confined to low-negative plains and positive-low plains. This evidence led to the observation of the behavior of these plains in terms of water abstraction from aquifers and tectonic motions to clarify the cause of this issue by relying on different types of documents and empirical modeling of the underground in both dynamic and static conditions. The results of this study show that:
* The phenomenon of drumming or drumming, which most scholars attribute to the overwhelming harvest of underground aquifers, has a much longer historical history, so that this phenomenon before many diesel diggers and digging wells for many Iranian peasants. The phenomenon has been experienced and recognized.In the last three decades, researchers have begun a wide-ranging effort to elucidate the causes of sedimentary cracks in the plains and have often attributed such gaps to excessive groundwater harvesting. Although subsidence in these plains has been proven credible by scientific documents, its relevance to water abstraction from underground aquifers has been subject to some uncertainty, as the "shag" or "drum" phenomenon has been pre-empted by many Iranian peasants. The adoption of diesel suction technology and deep wells has been a well-known phenomenon. On the other hand, subsidence is not confined to low-negative plains and positive-low plains. This evidence led to the observation of the behavior of these plains in terms of water abstraction from aquifers and tectonic motions to clarify the cause of this issue by relying on different types of documents and empirical modeling of the underground in both dynamic and static conditions. The results of this study show that:
* The phenomenon of drumming or drumming, which most scholars attribute to the overwhelming harvest of underground aquifers, has a much longer historical history, so that this phenomenon before many diesel diggers and digging wells for many Iranian peasants. The phenomenon has been experienced and recognized.In the last three decades, researchers have begun a wide-ranging effort to elucidate the causes of sedimentary cracks in the plains and have often attributed such gaps to excessive groundwater harvesting. Although subsidence in these plains has been proven credible by scientific documents, its relevance to water abstraction from underground aquifers has been subject to some uncertainty, as the "shag" or "drum" phenomenon has been pre-empted by many Iranian peasants. The adoption of diesel suction technology and deep wells has been a well-known phenomenon. On the other hand, subsidence is not confined to low-negative plains and positive-low plains. This evidence led to the observation of the behavior of these plains in terms of water abstraction from aquifers and tectonic motions to clarify the cause of this issue by relying on different types of documents and empirical modeling of the underground in both dynamic and static conditions. The results of this study show that:
* The phenomenon of drumming or drumming, which most scholars attribute to the overwhelming harvest of underground aquifers, has a much longer historical history, so that this phenomenon before many diesel diggers and digging wells for many Iranian peasants. The phenomenon has been experienced and recognized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • subsidence
  • Daval
  • Shaq
  • movements
  • Underground aquifers
  • آمیغ پی، معصومه؛ سیاوش عربی، علی طالبی، و یحیی جمور، 1388، کاربرد تکنیک سنجی راداری در مطالعات مناطق فرونشست، همایش ژئوماتیک 88 ، سازمان نقشه برداری کل کشور.
  • امیدوار، کمال، 1390، مخاطرات طبیعی، یزد، انتشارات دانشگاه یزد، چاپ اول.
  • بهادران، بهزاد،1371، درز و شکاف های دشت مهیار، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال هفتم، شماره  40.
  •  پاکروان، شادنوش،1384، بررسی پدیده فرونشست زمین در اثر آب های زیرزمینی در منطقه جنوب غربی تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران.
  • پورخسروانی، محسن،1391،دوالیتی در ژئومورفولوژی، پژوهشهای جغرافیا طبیعی، شماره 81، صص 63-72.
  • سید امامی ،کاظم، 1351، ژئوسنکلینال ، مجله دانشکده فنی تهران ، 43 .
  • حسینی، سید علی،1390، بررسی دلایل فرونشست دشت یزد و اردکان، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی و هیدرولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد.
  • رحمانیان، داود، 1365، نشست زمین و ایجاد شکاف بر اثر تخلیه آب های زیر زمینی در کرمان، مجله آب، شماره 6
  • رکنی،جعفر،1395،بررسی فرونشست زمین و تحولات ژئومورفولوژی ناشی از آن در دشت نیشابور ،جغرافیای مناطق خشک ،شماره 24
  •  طباطبایی، اخوان، 1365، نشست زمین بر اثر برداشت شدید آب زیر زمینی دشت یزد –اردکان، منابع طبیعی و کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه یزد.
  • غفوری، محمد و سید محمد موسوی مداح، 1389، بررسی اثرات نشست زمین بر گسیختگی لوله های جدار چاه های آب در دشت مشهد و ارائه راهکارهای مناسب، پنجمین کنگره مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • قاضی فرد، اکبر، رسول اجل لوئیان و الهام کامیاب، 1385، بررسی دلایل ایجاد شکاف در دشت مهیار شمالی و تأثیر آن بر جاده اصفهان –شیراز، چهارمین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست، دانشگاه تر بیت مدرس.
  • لشکری پور، غلامرضا، محمد غفوری و حمیدرضا رستمی باران، 1387، بررسی علل تشکیل شکاف ها و فرونشست زمین در غرب دشت کاشمر، فصلنامه مطالعات زمین شناسی.
  • موسوی حرمی، رضا، 1379، رسوب شناسی، مشهد، انتشارات استان قدس رضوی، 474.
  • یمانی، مجتبی؛ نجفی، اسماعیل؛  عابدینی، محمدحسین، 1388، ارتباط فرونشست زمین و افت سطح آب های زیرزمینی در دشت قره بلاغ استان فارس، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیا، (8-9): صص 9-27.
  • Allen,A.S., 1969, Geologic settings of subsidence, in D. J. Varnes and G. Kiersch (eds.),Reviews in Engineering Geology,2,305-342.
  • Cooke, R.U., and J.C., Doornkamp, 1990, Geomorphology in Environmental Management, Oxford University Press.   
  • Edelman, T., 1954, Tectonic movements as resulting from the comparison of two precision leveling, Geol.en. Mijnbouw,p.267
  • Gabrysch , R. K., 1984, Case History , The Houston-Galveston Region, Texas, U.S.A., U.S. Geological Survey, Houston, Texas,255.
  •   Galloway, D.L., Jons, D.R., and Ingebritsen, S.E., 1999, land subsidence in the united states, Geological survey circular, 1182, p. 175
  • Jennings,J.E., 1966, Building on dolomites in the Transvaal, The Civil Engineer in South Africa (South African Institution of Civil Engineers, Johannesburg),p.41
  • Kennedy,B.A, 1992, Hutton to Horton: views of sequence, progression and equilium in geomorphology, university of oxford,p.231
  • Leake, S.A., 2001, land subsidence from ground water pumping: http//water.usgs/ogw subsidence.Html.
  • Lofgren,B.E., 1963, Land subsidence in the Arvin –Maricopa area ,san Joaquin Valley,California,U.S.Geol.Surv.Prof.Paper,475-B,p.171
  •   Poland,J.F., 1988, Case History, Santa Clara Valley, California, U.S.A., Geological Survey, Sacramento, California, 288
  •  Pool, D.R., 1992, Simulation of Transient Ground water flow and land subsidence in the picacho Basin, centeal Arizona,USGS.
  • Shomanl, D.S., 1998, General Groundwater in formation land subsidence, http//www.dpla.water.ca.gov/nd /ground water land subsidence.Html.
  • Smalley,I.J., 1967, The subsidence of the North Sea Basin and the Geomorphology of Britain, The Mercian Geologist, 2,p.267
  • Yao, G., and MU, j, 2008, D-InSAR technique for land subsidence monitoring. Earth science frontiers, 15(4):239-243.
  • Michael ides, K., Wainwright, J., 2002, Modeling the effects of hill slope channel coupling on catchment hydrological response, Earth surf.process.Land forms , 27:1441-1457
  • Phien-wej, N., 2006, Land subsidence in Bangkok, Thailand. Engineering Geology, 82, 187-201.
  • HU. R. L., 2004, Review on current status and challenging issues of land subsidence in china. Engineering Geology, 76, 65-77.