پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی

پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی

تحلیل جامع فرونشست زمین در ایران: مروری سیستماتیک به وضعیت فعلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
2 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
10.22034/gmpj.2023.401286.1441
چکیده
یکی از مخاطرات بسیار مهم که دشتهای ایران را در معرض قرار داده است مسئله فرونشست زمین است و یکی از وظایف چالش برانگیز دولت ها جلوگیری از آن برای بهره برداری و توسعه دشت ها در آینده است. هدف پژوهش حاضر بررسی و تحلیل مروری این مسئله با استفاده از روش مرور سیستماتیک درمطالعات حوزه فرونشست زمین در ایران است. پژوهشگران با استفاده از واژه‌ «فرونشست» در پایگاه‌های اطلاعاتی SID و Magiran مطالعات مربوط به فرونشست زمین در ایران را جستجو کرده‌اند. هیچ محدودیتی در تاریخ انتشار پژوهش‌ها در نظر گرفته نشده است. به این معنی که تمام مقالات منتشر شده تا فروردین 1402 برای ورد به مرور سیستماتیک در نظر گرفته شدند. چارچوب PRISMA برای جستجو و انتخاب ادبیات استفاده شد و در نهایت 76 مطالعه متمرکز در حوزه 21 استان ایران برای مرور سیستماتیک انتخاب شده است. نتایج نشان داد که دشت تهران با میزان فرونشست حدود 43 سانتیمتر (2015-2017)، دشت کرج با 30 سانتیمتر (2016-2021)، دشت دیندارلو با 30 سانتیمتر (1992-2014)، نوق و بهرمان با 30 سانتیمتر (2005-2010) و دشت قره‌باغ با 6/28 سانتیمتر (1996-2008)، در سال بیشترین مقدار فرونشست را در مناطق مختلف ایران تجربه کرده اند. نتایج این مطالعه می تواند برای جامعه اجرایی به ویزه در بخش دولتی مانند وزارتخانه‌ها و سازمان‌های محیط زیست و جامعه دانشگاهی و پژوهشگاهی کار برد داشته باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comprehensive Analysis of Land Subsidence in Iran: A Systematic Review of Current Status

نویسندگان English

Atefeh Hesarakizad 1
Mojtaba Yamani 2
Abolghasem Goorabi 3
1 University of Tehran
2 Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Faculty of Geography, Department of Physical Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

Introduction

Land subsidence is a global geological hazard resulting from human activities and natural factors, requiring thorough investigation in many countries, including Iran, the United States, the United Kingdom, Australia, China, Egypt, France, Germany, India, Italy, Japan, Mexico, Poland, Saudi Arabia, Sweden, and the Netherlands. Iran is one of the most hazardous regions globally, experiencing numerous hazards each year. One of the risks that occurs due to climate change and population growth in plains is land subsidence. Reports indicate that 50% of Iran's plains (300 plains) are at risk of subsidence, causing significant problems for agricultural, residential, and transportation areas. While the consequences of land subsidence may not be as apparent as earthquakes or floods, its long-term and heightened impacts are more significant.

In recent years, attention has been given to land subsidence in Iran, with numerous studies published on this topic. A preliminary review of the conducted research reveals their dispersion and lack of consistency. The importance of land subsidence and the abundance of scattered studies in this field prompted the authors to provide a systematic review of these studies. The systematic review approach aims to organize and integrate research findings from various studies in a specific domain to present new insights. Therefore, the main objective of this study is to comprehensively analyze the status of land subsidence in Iran using a systematic review approach. The systematic review approach is a research method that explores and extensively analyzes available resources in the studied field, providing reliable results.



Methodology

The aim of the present study is to provide a comprehensive analysis of the status of land subsidence in Iran. To achieve this objective, a systematic review was conducted to assess the state of land subsidence in Iran. Systematic review is an essential tool for presenting evidence in a rigorous and reliable manner, making it suitable for gaining a comprehensive understanding of land subsidence. The literature for this study was selected based on the PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) framework. PRISMA is a validated method for guiding systematic reviews of academic literature.



Results and Discussion

• The rate of land subsidence varies in different provinces and time periods. For example, in Azarshahr, it is 2.1 centimeters per year, in Marand plain, it is 2 centimeters per year, in Salmas plain, it is 11 centimeters in 2019, in Ardabil plain, it is 4.4 centimeters per year, in Meshkin Shahr plain, it is 9.35 centimeters per year, in Khorramdarreh, it is 4 centimeters per year, in Abhar, it is 4.3 centimeters per year, in Qorveh plain, the average is 11 centimeters per year, and in Mahidasht, it is 3 centimeters per year.

• The systematic review of research findings indicates that the subsidence rate in Tehran ranges from 3 to 43 centimeters. Additionally, subsidence rates of 11 to 27 centimeters have been reported in Shahriar and 20 centimeters in Varamin.

• In Ghorveh, the subsidence rate is 6.28 centimeters per year, in Dindarlu, it is 30 centimeters per year, in Marvdasht, it is 5.2 centimeters per year, in Noorabad, it is 4 centimeters per year, in Jiroft, it is 12 centimeters per year, in Kerman, it is 6 centimeters, and in Minab, it is 13 centimeters per year.

• In Mahyar plain, the subsidence rate ranges from a minimum of 4.6 to a maximum of 2.8 centimeters per year, in Najafabad, it is 7.7 centimeters per year, in Abarkuh, the range is from 5.5 to 12 centimeters per year, and in Dezful, it is 9.5 centimeters per year.

• In Jooyin plain, the subsidence rate is 4.6 centimeters per year, in Sabzevar, it is 2 centimeters per year, in Mashhad, the range is from 14 to 23 centimeters per year, in Neyshabur, it is 10 centimeters per year, in Gorgan, it is approximately 5 centimeters per year, in Semnan, it ranges from 10 to 13 centimeters per year, and in Eyvanki, it is 11 centimeters per year.

• In Hashtgerd plain, the subsidence rate is 7.4 centimeters per year, in Qazvin, it is 3 centimeters per year, in Qom, it is 3 centimeters per year, in Aliabad, it is 16 centimeters per year, and in Shazand, it is 6 centimeters per year.



Conclusion

• The highest subsidence rates were observed in Tehran plain with 43 centimeters (2015-2017), Karaj plain with 30 centimeters (2016-2021), Dindarlu plain with 30 centimeters (1992-2014), Nowq and Bahraman with 30 centimeters (2005-2010), and Ghorveh plain with 6.28 centimeters (1996-2008).

• The rate of land subsidence varies in different regions and time periods within each province of Iran. In some areas, uncontrolled groundwater extraction has been identified as the primary factor contributing to land subsidence. Other factors such as tectonic activity, weight of structures and buildings, and dissolution of limestone formations also have an impact in certain areas.







Keywords: : land subsidence, systematic review, PRISMA framework.

کلیدواژه‌ها English

Iran Plains
Land Subsidence
Systematic Review
PRISMA Framework
احمدی، س.، و سودمند­افشار، ر.، 1399. پایش فرونشست دشتهای قروه و چهاردولی استانهای همدان و کردستان با استفاده از فن پراکنش گرهای دائمی، محیطزیست و مهندسی آب، دوره 6، شماره 3، صص 219-233.
احمدی، ن.، موسوی، ز.، و معصومی، ز.، 1397. مطالعه فرونشست دشت خرمدره با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری و بررسی مخاطرات آن، سنجش از دور و GIS ایران، دوره 10، شماره 3، صص 33-52.
آروین، ع.ا.، وهابزاده کبریا، ق.، موسوی، س.ر.، و بختیاری کیا، م.، 1398. مدلسازی مکانی فرونشست زمین در جنوب حوزه آبخیز میناب با استفاده از سنجشازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی، دوره 10، شماره 3، 19-34.
اسدی، م.، گنجائیان، ح.، جاودانی، م.، و قادری حسب، م.، 1400. ارزیابی ارتباط بین عوامل طبیعی و میزان فرونشست در دشت ایوانکی با استفاده از تصاویر رادار، هیدروژئولوژی، دوره 6، شماره 1، صص 13-22.
اصغری سراسکانرود، ص.، فعال نذیری، م.، و پیروزی، ا.، 1401 . پهنه بندی گسترۀ خطر فرونشست زمین در دشت مرکزی استان البرز با بهره گیری از تکنیک تداخلسنجی راداری و الگوریتم تحلیل چندمعیارۀARAS، اکوهیدرولوژی، دوره 9، شماره 2، صص 353-371.
اصغری سراسکانرود، ص.، و محمدزاده شیشه­گران، م.، 1400. برآورد میزان فرونشست با استفاده از تکنیک تداخلسنجی راداری و پارامترهای آبهای زیرزمینی و کاربری اراضی ، مطالعه موردی: دشت شهریار، پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، دوره 10، شماره 1، صص 40-54.
اصغری سراسکانرود، ص.، و محمدزاده شیشه­گران، م.، 1401. برآورد میزان فرونشست در دشت آذرشهر با استفاده از تداخلسنجی راداری و تحلیل پارامترهای موثر آبهای زیرزمینی و کاربری اراضی، یافته های نوین زمینشناسی کاربردی، دوره 16، شماره 32، صص 75-91.
آقایاری، ل.، عابدینی، م.، و اصغری سراسکانرود، ص.، 1401. برآورد میزان فرونشست با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری و پارامترهای آبهای زیرزمینی و کاربری اراضی، مطالعه موردی: دشت اردبیل، پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، دوره 11، شماره 1، صص 117-132.
اکبری، م.، 1400. پایش فرونشست زمین تحت تاثیر عوامل زمینشناسی و منابع آب با روش تداخلسنجی تفاضلی راداری )مطالعه موردی: شهر اراک(، حفاظت منابع آب و خاک، دوره 10، شماره 3، صص 115-131.
آل­شیخ، ع.ا.، چتر سیماب، ز.، وثوقی، ب.، مدیری، م.، و پاکدامن، م.ص.، 1401. بررسی فرونشست سطح زمین در اثر برداشت بیرویه آب زیرزمینی با استفاده از تکنیک تداخلسنجی راداری-آبخوان مرودشت، نشریه علمی-پژوهشی مهندسی و مدیریت آبخیز، دوره 14، شماره 1، صص 114-125.
آمیغ­پی، م., عربی، س.، و طالبی، ع.، 1389. بررسی فرونشست یزد با استفاده از روش تداخل سنجی راداری و ترازیابی دقیق، فصلنامه علوم زمین، دوره 20، شماره 77، صص 157-164.
بابایی، س.س.، خزایی، ص.، و قاصرمبارکه، ف.، 1396. پردازش سری زمانی تداخل سنجی تصاویر راداری COSMO-SkyMedبه منظور محاسبه نرخ فرونشست در محدوده سازه های زمینی و زیر زمینی در شهر تهران، علوم و فنون نقشه برداری، دوره 7، شماره 1، صص 55-67.
بابایی، س.س.، موسوی، ز.، و روستایی، م.، 1395. آنالیز سری زمانی راداری تصاویر با استفاده از روش های کوتاه اس بی ای اس و پراکنش کننده های دائمی در تعیین نرخ فرونشست دشت قزوین، نشریه علوم و فنون نقشه برداری، دوره 5، شماره 4، صص 95-111.
بهنیافر، ا.، قنبرزاده، ه.، و اشراقی، ع.، 1389. بررسی عوامل موثر در فرونشست های دشت مشهد و پیامدهای ژئومورفیک آن، فصل نامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، دوره 2، شماره 5، صص 131-146.
پاپی، ر.، عطارچی، س.، و سلیمانی، م.، 1399. تحلیل سری زمانی فرونشست زمین در غرب استان تهران(دشت شهریار)و ارتباط آن با برداشت آب های زیر زمینی با تکنیک تداخل سنجی راداری، نشریه جغرافیا و پایداری محیط،دوره 4، شماره 34، صص 109-128.
تورانی، م.، آق­اتابای، م.، و روستایی، م.، 1397. مطالعۀ فرونشست در غرب استان گلستان با استفاده از روش تداخل سنجی راداری، مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره 8، شماره 27، صص 117-128.
تورانی، م.، آق­آتابای، م.، و روستایی، م.، 1397. مطالعۀ فرونشست در غرب استان گلستان با استفاده از روش تداخلسنجی راداری، مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره 8، شماره 27، صص 117-128.
جانبازفوتمی، م.، خلقی، م.، عبده­کلاهچی، ع.ا.، و روستایی، م.، 1399. بررسی فرونشست زمین ناشی از تغییرات سطح ایستابی آب زیرزمینی با استفاده از روش تداخل سنجی تفاضلی راداری: مطالعه موردی استان قزوین، تحقیقات منابع آب ایران، دوره 16، شماره 3، صص 133-147.
جعفری، غ.ح.، و محمدی، ه.، 1398. پهنه بندی خطر فروچاله ها با استفاده از روش وزن شواهد مطالعه موردی: دشت کبودر آهنگ -فامنین، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، دوره 6، شماره 3، صص 71-88.
حاجب، ز.، موسوی، ز.، معصومی، ز.، و رضایی، ا.، 1398. مطالعه فرونشست دشت قم با استفاده از تداخل سنجی راداری و هیدروژئولوژیکی آبخوان، فصلنامه علوم زمین، دوره 29، شماره 114، صص 251-258.
حاجب، ز.، موسوی، ز.، معصومی، ز.، و رضایی، ا.، 1398. مطالعه فرونشست دشت قم با استفاده از تداخل سنجی راداری و ویژگیهای هیدروژئولوژیکی آب، فصلنامه علوم زمین، دوره 28، شماره 114، 251-258.
حجازی، ا.ا.، رضایی مقدم، م.ح.، ولیزاده کامران، خ.، و موسوی کجاباد، ن.، 1401. آشکارسازی فرونشست زمین جهت پایداری دشت هریس با استفاده از تصاویر راداری و روشهای SBAS و PSI، جغرافیا و پایداری محیط، دوره 1، شماره 12، صص 89-103.
حجازی، م.ا.ا.، رضایی مقدم، م.ح.، ولیزاده کامران، خ.، و موسوی کجاباد، ن.، 1401. آشکارسازی وتعیین میزان فرونشست با استفاده از روش تداخل سنج راداری  InSAR-D در محدودة دشت هریس، پژوهش های فرسایش محیطی، دوره 1، شماره 45، صص 183-206.
حداد، ع.ا.، و خراسانی، ا.، 1398. اثر تغییرات سطح آب زیرزمینی بر فرونشست دشت سمنان، فصلنامه علوم زمینی ، دوره 28، شماره 112، صص 181-190.
حقیقت مهر، پ.، 1389. پایش دگرشکلی پوسته با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری با دریچه مصنوعی، دانشکده فنی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، گروه مهندسی نقشه برداری.
حقیقت مهر، پ.، ولدان زوج، م.ج.، تاجیک، ر.، جباری، س.، صاحبی، م.ر.، اسلامی، ر.، گنجیان، م.، و دهقانی، م.، 1391. تحلیل سری زمانی فرونشست هشتگرد با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری و سامانه موقعیت‌یابی جهانی، فصلنامه علوم زمین، دوره 22، شماره 85، صص 105-114.
حمیدی، ر.، صفری، ح.، و روستایی، م.، 1400. بررسی عوامل ساختاری و غیر ساختاری موثر بر فرونشست دشت گرگان-آق­قلا­-علی­آباد با تلفیق نتایج روش تداخل سنجی تفاضلی راداری و اطلاعات زیر سطحی، فصلنامه زمین شناسی ایران، دوره 15، شماره 60، صص 43-57.
حمیدی، ر.، صفری، ح.ا.، و روستایی، مهاسا.، 1400. بررسی عوامل ساختاری و غیر ساختاری موثر بر فرونشست دشت گرگان-آق­قلا­-علی­آباد با تلفیق نتایج روش تداخل سنجی تفاضلی راداری و اطلاعات زیر سطحی، زمین شناسی ایران، دوره 15، شماره 60، صص 43-57.
خرمی، م.، ابریشمی، س.، و مقصودی، ی.، 1398. تعیین فرونشست شهر مشهد به روش تداخلسنجی راداری پراکنشگر دائمی، نشریه مهندسی عمران امیرکبیر، دوره 51، شماره 6، صص 1187-1204.
خسروانی، ز.، اخوان قالیباف، م.، دهقانی، م.، درهمی، و.، و بولکا، م.، 1400. پایش فرونشست دشت ابرکوه با استفاده از روش تداخل سنجی راداری و تحلیل پارامترهای مؤثر بر آن، مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان، دوره 10، شماره 32، 61-72.
خلعتبری، ا.، 1387. آمار و روش تحقیق، تهران، پردازش.
داداشی، ث.، صادق فام، س.، تدیری، ع.ا.، و محبی، ی.، 1399. تحلیل آسیب پذیری فرونشست آبخوان دشت مرند با استفاده از روش آلپریفت بر اثر بهره برداری بیش از حد از منابع آب زیر زمینی، مهندسی عمران شریف، دوره 36، شماره 3، صص 85-96.
دستجردی، م.، و عمادی، س.ر.، 1399. بررسی فرونشست دشت زنجان و ارتباط آن با افت تراز سطح آب های زیرزمینی با استفاده از تصاویر راداری ماهواره انویست بین سالهای 2003تا 2010، هیدروفیزیک، دوره 6، شماره 1، صص 67-82.
دهقانی بیدگلی، ر.، کوهبنانی، ح.ر.، یزدانی، م.ر.، 1399. پهنه بندی فرونشست دشت سمنان ناشی از برداشت بی رویه آبهای زیرزمینی با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری و تصاویر سنتینل، نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران، سال 10، شماره 39، صص 175-187.
دهقانی،   م.،   کرمی، م.، حسینی­زاده، س.م.، شفیعی، س.م.، و آرزومان، ف.،     1394. بررسی فرونشست دشت دیندارلو با تکنیک InSAR و ارزیابی آن با افت سطح ایستابی به روش Kriging، کنفرانسی تخصصی علوم زمین. SID. https://sid.ir/paper/840890/fa
دهقانی، م.، 1393. ارائه الگوریتمی جدید بر مبنای تکنیک تداخل سنجی راداری به منظور پایش فرونشست سطح زمین ناشی از استخراج آبهای زیرزمینی، نشریه مهندسی فناوری اطلاعات مکانی، دوره 2، شماره 2، صص 61-72.
رجبی، م.، روستایی، ش.، و جوادی، س.م.ر.، 1400. ارزیابی نرخ فرونشست دشت همدان-بهار و ارتباط آن با پارامترهای محیطی، پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی، دوره 10، شماره 3، صص 175-188.
رجبی، م.، روستایی، ش.، و جوادی، س.م.ر.، 1401. ارزیابی میزان فرونشست در شهرهای غربی استان همدان با استفاده از تصاویر راداری، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، دوره 26، شماره 81، صص 81-96.
رحمانی، غ.ر.، چیت سازان، م.، و غفوری، ح.ر.، 1401. تعیین ارتباط افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین در آبخوان دشت دامنه - داران با ترکیب مدل های عددی و تحلیلی، زمین شناسی کاربردی پیشرفته، دوره 12، شماره 2، صص 259-275.
رحمانی، غ.ر.، چیت­سازان، م.، و غفوری، ح.ر.، 1401. تهیه نقشه آسیب پذیری فرونشست زمین با استفاده از مدل WALPSRFT و روش تحلیل سلسله مراتبی-فازی مطالعه موردی: دشت دامنه-داران در غرب استان اصفهان، هیدروژئولوژی، دوره 7، شماره 1، صص 131-150.
رنجبر باروق، ز.، و فتح اله زاده، م.، 1401. بررسی فرونشست زمین با استفاده از سری زمانی تصاویر راداری و ارتباط آن با تغییرات تراز آبهای زیرزمینی ، مطالعه موردی: کالن شهر کرج، پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، دوره 10، شماره 4، صص 138-155.
روستایی، ش.، رضایی مقدم، م­.ح.، یاراحمدی، ج.، و نجف­وند، س.، 1401. آشکارسازی فرونشست جهت پایداری زمین با استفاده از روش تداخلسنجی راداری با پراکنشگرهای دائمی (مطالعه موردی: دشت شبستر - صوفیان(، جغرافیا و پایداری محیط، دوره 12، شماره 3، صص 57-74.
زارعی، ک.، رسول­زاده، ع.، صدیقی، م.، احمدزاده، غ.ر.، و رمضانی مقدم، ج.، 1399. تعیین رابطه فرونشست زمین و افت سطح آبزیرزمینی با دو روش تداخل سنجی راداری و ایستگاه ثابت GPS،مطالعه موردی: دشت سلماس، مهندسی آبیاری و آب ایران، دوره 11، شماره 41، صص 168-182.
سعادت فر، ا.، 1392. بررسی جابجایی های پیش لرز گسل اهر ورزقان با استفاده از سری زمانی تداخل سنجی راداری، دانشگاه تحصیلات تکمیلی کرمان، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران و نقشه برداری.
شاهی، و.، عمادالدین، س.، آرخی، ص.، و آق آتابای، م.، 1401. تعیین میزان فرونشست زمین در محدوده مخروط افکنه ورامین با استفاده از تکنیک تداخل سنجی تفاضلی راداری،  فصلنامه پژوهشهای جغرافیای طبیعی، دوره 54، شماره 2، صص 17-33.
شرافت، م.، انصاری، ع.ا.، مجتهدزاده، س.ح.، 1399. مطالعة فرونشست دشت ابرکوه یزد با استفاده از فن تداخل سنجی راداری با دریچة مصنوعی، فصلنامۀ کواترنری ایران، دوره 6، شماره 2، صص 185-204.
شرافت، م.، انصاری، ع.ا.، مجتهدزاده، س.ح.، و قربانی، ا.، 1398. پایش فرونشست دشت ابرکوه یزد با استفاده از فن تداخل سنجی راداری مبنی بر پراکنش گرهای پایا، فصلنامه علمی خشک بوم، دوره 9، شماره 2، صص 121-136.
شریفی کیا، م.، 1391. تعیین میزان فرونشست زمین به کمک روش تداخل سنجی راداری دشت نوق بهرمان، برنامه ریزی و آمایش فضا، دوره 16، شماره 3، صص 13-21.
شریفی کیا، م.، مال امیری، ن.، و شایان، ش.، 1392. سنجش میزان آسیب پذیری بافت های شهری در برابر مخاطره فرونشست زمین مطالعه موردی (بخشی از جنوب شهر تهران)، جغرافیا و مخاطرات محیطی، دوره 2، شماره 5، صص 91-106.
شریفی­کیا، م.، 1391. تعیین میزان و دامنه فرونشست زمین به کمک روش تداخل سنجی راداری در دشت نوق – بهرمان، برنامه ریزی و آمایش فضا، دوره 16، شماره 3، صص 55-77.
شفیعا، س.، شفیعا، م.ع.، و کاظمیان، غ.ر.، 1392. فراتحلیل روش و نتایج پژوهش­های کیفیت زندگی شهری در ایران، جامعه شناسی کاربردی، پیاپی 50، 24 (2)، صص 21-40.
شفیعی، ن.، گلی مختاری، ل.، امیر احمدی، ا.ا.، و زندی، ر.، 1399. بررسی فرونشست آبخوان دشت نورآباد با استفاده از روش تداخل سنجی راداری، پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، دوره 8، شماره 4، صص 93-111.
شفیعی، ن.، گلی مختاری، ل.، امیراحمدی، ا.ا.، و زندی، ر.، 1400. تحلیل فضایی فرونشست زمین و افت آب زیرزمینی با استفاده از مدل  GWR  ، مطالعٍه موردی: آبخوان نورآباد ممسنی، جغرافیا و برنامه ریزی، دوره 25، شماره 76، صص 159-171.
شیرانی، ک.، پسندی، م.، و ابراهیمی، ب.، 1400. بررسی فرونشست زمین در دشت نجف آباد اصفهان با استفاده از تکنیک تداخل سنجی تفاضلی راداری، نشریه علوم آب و خاک، دوره 25، شماره 1، صص 105-127.
صالحی متعهد، ف.، حافظی مقدس، ن.، لشکری پور، غ.ر.، و دهقانی، م.، 1398. ارزیابی فرونشست زمین به کمک تلفیق روش تداخل سنجی راداری و اندازه گیری های میدانی و بررسی دلایل و اثرات آن بر شهر مشهد، نشریۀ زمین شناسی مهندسی، دوره 13، شماره 3، صص 435-463.
صالحی، ر.، غفوری، م.، لشکری­پور، غ.ر.، و دهقانی، م.، 1392. بررسی فرونشست دشت مهیار جنوبی با استفاده از روش تداخل سنجی راداری، فصلنامه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب، دوره 3، شماره 11، صص 47-57.
صفاری، ا.، جعفری، ف.، و توکلی صبور، س.م.، 1395. پایش فرونشست زمین و ارتباط آن با برداشت آب­های زیر زمینی مطالعه موردی: دشت کرج – شهریار، پژوهش های ژئومورفولوژی کمی، دوره 5، شماره 2، صص 82-93.
صفاری، ا.، جعفری، ف.، و توکلی صبور، س.م.، 1395. فصلنامه پژوهش های ژئومورفولوژی کمی، سال پنجم، شماره 2، پیاپی 18، صص 93-82.
صفاری، ا.، و جعفری، ف.، 1395. سنجش مقدار و پهنهبندی خطر فرونشست زمین با استفاده از روش تداخل سنجی راداری  مطالعه موردی: دشت کرج، فصلنامه علمی ـ پژوهشی و بینالمللی انجمن جغرافیای ایران، دوره 14، شماره 48، 175-188.
طاهری زنگی، ص.، و واعظی­هیر، ع.ر.، 1399. پتانسیل فرونشست دشت شازند ناشی از افت آب زیرزمینی با مدل وزن دهی و آنالیز صحت سنجی آن با استفاده از تداخل سنجی راداری، اکوهیدرولوژی، دوره 7، شماره 1، صص 183-194.
عابدینی، م.، عبادی، ا.، و قلعه، ا.، 1401. بررسی فرونشست دشت ماهیدشت استان کرمانشاه با استفاده از روش تداخل سنجی راداری، جغرافیا و برنامه ریزی، دوره 26، شماره 79، صص 207-220.
عامریان، ی.، و وثوقی، ب.، 1390. کنترل فرونشست دشت مشهد و نیشابور بر مبنای روش تجزیه و تحلیل تغییر انحنا با استفاده از میدان جابه‌جایی حاصل از مشاهدات GPS، فصلنامه علوم زمین، دوره 21، شماره 82، صص 133-138.
عدالت، ع.، خداپرست، م.، و رجبی، م.ع.، 1400. بررسی اثرات تغییر تراز آب زیرزمینی آبخوان بر پدیده فرونشست و راهکارهای تعادل بخشی آبخوان (مطالعه موردی: دشت علی آباد قم(، نشریه مهندسی عمران امیرکبیر، دوره 53، شماره 5، صص 2023-2042.
عرب عامری، ع.، رفیعی، م.، رضایی، خ.، شیرانی، ک.، و محمدی ثابت، ن.، 1398. برآورد میزان سالیانه فرونشست در دشت مهیار با استفاده از روش تداخلسنجی راداری و تحلیل پارامترهای موثر بر آن، نشریه مهندسی و مدیریت آبخیز، دوره 11، شماره 3، صص 661-675.
عسگری، م.ر.، و ابراهیمی، ک.، 1399. بررسی پدیده فرونشست دشت ابهر با استفاده از مدل ریاضی MODFLOW و بر مبنای توسعه بسته عددی SUB، پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، دوره 9، شماره 3، صص 155-170.
فتح­الهی، ن.، آخوندزاده هنزائی، م.، و بحرودی، ع.، 1397. بررسی فرونشست زمین در اثر استخراج مواد نفتی با استفاده از روش تداخل سنجی رادار، فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی(سپهر)، دوره 27، شماره 105، صص 23-34.
فرزین­کیا، ر.، زنگنه اسدی، م.ع.، امیراحمدی، ا.ا.، و زندی، ر.، 1398. ارتباط فعالیت­های تکتونیکی و تاثیر آن در فرونشست زمین در حوضه­ی آبریز دشت جوین، نشریه هیدروژئومورفولوژی، دوره 5، شماره 20، صص 165-185.
فلاح­پور طزنجی، م.، و برزگری بنادکوکی، ف.، 1400. ارزیابی فرونشست زمین در دشت ابرکوه با استفاده از فنآوری تداخل سنجی تفاضلی و سامانه اطالعات جغرافیایی، نشریه مدیریت بیابـان، دوره 9، شماره 4، صص 63-78.
قره چلو، س.، اکبری قوچانی، ح.، گلیان، س.، و گنجی، ک.، 1400. ارزیابی میزان فرونشست زمین در ارتباط با آبهای زیرزمینی به کمک داده ماهوارهای راداری سنتینل1- و الوس1- (منطقه موردمطالعه: دشت مشهد(، سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی، دوره 12، شماره 3، 11-14.
قنواتی، ع.، شریفی­کیا، م.،و حسینی، س.ا.، 1398. تبیین اثر و فرایند ژئومورفولوژیکی پدیده فرونشست در تغییر الگوی لند فرمهای ژئومورفولوژیکی مطالعه موردی دشت یزد- اردکان، نشریه پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، دوره 8، شماره 2، صص 1-16.
قهرودی تالی، م.، علی­نوری، خ.، و ریوندی، ه.، 1400. تحلیل عوامل مؤثر بر فرونشست در دشت سبزوار، فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی(سپهر)، دوره 30، شماره 117،
کرمانی، م.، نوغانی دخت بهمنی، م.، و برادران کاشانی، ز.، 1397. فراتحلیل کیفی مقالات پژوهشی حوزه توانمندسازی زنان روستایی و شهری در ایران، مطالعات اجتماعی روانشناختی زنان، سال 16، شماره 2، صص 33-54.
کریمی، م.، قنبری، ع.ا.، و امیری، ش.، 1392.  سنجش خطر پذیری سکونتگاه های شهری از پدیده فرونشست زمین، مطالعه موردی: منطقه 18 شهر تهران، مجله علمی پژوهشی برنامه ریزی فضایی(جغرافیا)، دوره 3، شماره 1، صص 37-56.
گلی، ع.، مرادی، م.، و دهقانی، م.، 1398. ا رزیابی آسیب پذیری سکونتگاه های روستایی ناشی از فرونشست زمین در استان فارس، مجله پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، دوره 8، شماره 4، صص 91-106.
محمدحسنی، م.، و شیخ شریعتی کرمانی، ب.، 1400. تعیین میزان فرونشست زمین با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری (مطالعه موردی: شریان های حمل و نقلی منطقه غرب شهر کرمان)، فصلنامه علمی پژوهشنامه حمل و نقل، دوره 3، شماره 68، صص 75-90.
محمدخان، ش.، گنجائیان، ح.، گروسی، ل.، و زنگنه تبار، ز.، 1398. ارزیابی تأثیر افت آبهای زیرزمینی بر میزان فرونشست با استفاده از تصاویر راداری سنتینل- 1 محدوده مورد مطالعه: دشت قروه، فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی(سپهر)، دوره 28، شماره 112، صص 219-229.
مرادپور، ن.، پوراحمد، ا.، حاتمی نژاد، ح.، و زیاری، ک.، 1400. فراتحلیلی بر پژوهش های چاپ شده در حوزه تاب آوری شهری درایران، مدیریت شهری و روستایی، شماره 64، صص 7-24.
مرادپور، ن.، پوراحمد، ا.، حاتمی نژاد، ح.، و زیاری، ک.، 1401. تحلیل وضعیت تاب آوری شهر تهران با رویکرد مرور سیستماتیک، جغرافیا و توسعه فضای شهری، ().-. doi: 10.22067/jgusd.2023.74897.1166
مرادی، آ.، عمادالدی، س.، آرخ، ص.، و رضائی، خ.، 1399. تحلیل فرونشست زمین با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری، اطالعات چاههای ژئوتکنیکی و پیزومتری (مطالعه موردی: منطقه شهری18تهران)، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی،دوره 7، شماره 1، صص 153-176.
معتق، م.، داودی جم، م.، مومنی، م، و هاشمی، م.، 1391. کشف و نمایش فرونشست دشت مهیار اصفهان به کمک تداخل سنجی راداری، نشریه علمی ترویجی مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، دوره 3، شماره 2، صص 20-38.
مهرابی، ع.، کریمی، ص.، و خالصی، م.، 1402. تحلیل فضایی فرونشست دشت جیرفت با استفاده از تکنیک پیکسلهای کوهرنس CPT، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دوره 89، شماره 1، صص 99-116.
مهرابی، علی.، و غضنفرپور، ح.، 1398. پایش روند تغییرات ارتفاعی سطح زمین در شهرکرمان و تعیین مناطق پرخطر با استفاده از تصاویر راداری ASAR و SENTINEL1، جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره 30، صص 167-182.
میرشاهی، ف.ا.، ولدان زوج، م.ج.، دهقانی، م.، و هاشمی امین­آبادی، س.م.، 1392. اندازه گیری فرونشست سطح زمین به کمک تکنیک تداخل سنجی راداری با استفاده از تصاویر TerraSAR-X، همایش ملی ژئوماتیک، دوره 20.
نظم­فر، ح.، و شیرزاد گرجان، م.، 1401. پایش فرونشست سطح زمین با فن تداخل سنجی راداری، محدوده مورد مطالعه: دشت مشگین، مخاطرات محیط طبیعی، دوره 11، شماره 21، صص 24-50.
یمانی، م.، نجفی، ا.، و عابدینی، م.ح.، 1388. ارتباط فرونشست زمین و افت سطح آب­های زیر زمینی در دشت قره بلاغ استان فارس، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیا، دوره 3، شماره 8، صص 9-27.
Bai, Z., Wang, Y., & Balz, T. (2022). Beijing land subsidence revealed using PS-InSAR with long time series TerraSAR-X SAR data. Remote Sensing, 14(11), 2529.
Bakhtiari, A., 2014. Country report: The Islamic Republic of Iran on disaster risk management. Kobe: Iranian National Disaster Management Organization.
Bendarzsevszkij, A., Eszterhai, V., Gere, L., Klemensits, P. & Polyák, E. 2021. World Economic Forum 2017. International Journal of Research in Engineering, Science and Management, 4(2).
Buffardi, C., & Ruberti, D. (2023). The Issue of Land Subsidence in Coastal and Alluvial Plains: A Bibliometric Review. Remote Sensing, 15(9), 2409.
Cabral-Cano, E., Solano Rojas, D. E., Oliver-Cabrera, T., Salazar-Tlaczani, L., Wdowinski, S., DeMets, C., & Pacheco, J. (2014, December). Subsidence and associated shallow faulting hazard assessment in central Mexico using InSAR and GPS. In AGU Fall Meeting Abstracts (Vol. 2014, pp. G41A-0471).
Castellazzi, P., Martel, R., Rivera, A., Huang, J., Pavlic, G., Calderhead, A. I., ... & Salas, J. (2016). Groundwater depletion in Central Mexico: Use of GRACE and InSAR to support water resources management. Water resources research, 52(8), 5985-6003.
Chaussard, E., & Farr, T. G. (2019). A new method for isolating elastic from inelastic deformation in aquifer systems: Application to the San Joaquin Valley, CA. Geophysical Research Letters, 46(19), 10800-10809.
Chaussard, E., Amelung, F., Abidin, H., & Hong, S. H. (2013). Sinking cities in Indonesia: ALOS PALSAR detects rapid subsidence due to groundwater and gas extraction. Remote sensing of environment, 128, 150-161.
Cigna, F., & Tapete, D. (2021). Satellite InSAR survey of structurally-controlled land subsidence due to groundwater exploitation in the Aguascalientes Valley, Mexico. Remote Sensing of Environment, 254, 112254.
Diao, X., Wu, K., Chen, R., & Yang, J. (2019). Identifying the cause of abnormal building damage in mining subsidence areas using InSAR technology. IEEE Access, 7, 172296-172304.
Dobos, E., Kovács, I. P., Kovács, D. M., Ronczyk, L., Szűcs, P., Perger, L., & Mikita, V. (2022). Surface deformation monitoring and risk mapping in the surroundings of the Solotvyno Salt Mine (Ukraine) between 1992 and 2021. Sustainability, 14(13), 7531.
Dong, S. C., Zhong, Y. H., Hu, H., & Huang, L. L. (2019). Ground subsidence monitoring during 2015–2018 in Changzhou based on times series InSAR method. J. NanJing Unvi.(Natrual Sci.), 55, 370-380.
Dong, Y., Zhang, M. S., Liu, J., Zhang, X. L., & Feng, L. (2019). Coupling relationship between groundwater and ground fissures of land subsidence in Xi'an city and risk prevention and control technology. Northwestern Geology, 52(2), 95-102.
Fallah Aliabadi, S., Sarsangi, A. and Modiri, E., 2015. The social and physical vulnerability assessment of old texture against earthquake (case study: Fahadan district in Yazd City). Arabian Journal of Geosciences, 8, pp.10775-10787.
Feng, W., WANG, C. Q., MU, D. P., ZHONG, M., ZHONG, Y. L., & XU, H. Z. (2017). Groundwater storage variations in the North China Plain from GRACE with spatial constraints. Chinese Journal of Geophysics, 60(5), 1630-1642.
Galloway, D. L., & Burbey, T. J. (2011). Review: regional land subsidence accompanying groundwater extraction. Hydrogeology 19: 1459–1486.
Galloway, D.L. and Sneed, M., 2013. Analysis and simulation of regional subsidence accompanying groundwater abstraction and compaction of susceptible aquifer systems in the USA. Boletín de la Sociedad Geológica Mexicana, 65(1), pp.123-136.
Gambolati, G. and Teatini, P., 2015. Geomechanics of subsurface water withdrawal and injection. Water Resources Research, 51(6), pp.3922-3955.
Gong, H., Pan, Y., Zheng, L., Li, X., Zhu, L., Zhang, C., ... & Zhou, C. (2018). Long-term groundwater storage changes and land subsidence development in the North China Plain (1971–2015). Hydrogeology Journal, 26(5), 1417-1427.
Guo, H., Zhang, Z., Cheng, G., Li, W., Li, T., & Jiao, J. J. (2015). Groundwater-derived land subsidence in the North China Plain. Environmental earth sciences, 74, 1415-1427.
Haghighi, M. H., & Motagh, M. (2019). Ground surface response to continuous compaction of aquifer system in Tehran, Iran: Results from a long-term multi-sensor InSAR analysis. Remote sensing of environment, 221, 534-550.
Halipu, A., Wang, X., Iwasaki, E., Yang, W., & Kondoh, A. (2022). Quantifying Water Consumption through the Satellite Estimation of Land Use/Land Cover and Groundwater Storage Changes in a Hyper-Arid Region of Egypt. Remote Sensing, 14(11), 2608.
Han, Y., Li, T., Dai, K., Lu, Z., Yuan, X., Shi, X., ... & Zhang, X. (2023). Revealing the Land Subsidence Deceleration in Beijing (China) by Gaofen-3 Time Series Interferometry. Remote Sensing, 15(14), 3665.
Han, Y., Zou, J., Lu, Z., Qu, F., Kang, Y., & Li, J. (2020). Ground deformation of wuhan, china, revealed by multi-temporal insar analysis. Remote Sensing, 12(22), 3788.
Herrera-García, G., Ezquerro, P., Tomás, R., Béjar-Pizarro, M., López-Vinielles, J., Rossi, M., ... & Ye, S. (2021). Mapping the global threat of land subsidence. Science, 371(6524), 34-36.
Hoffmann, J., Galloway, D. L., & Zebker, H. A. (2003). Inverse modeling of interbed storage parameters using land subsidence observations, Antelope Valley, California. Water Resources Research, 39(2).
Hu, J., Motagh, M., Guo, J., Haghighi, M. H., Li, T., Qin, F., & Wu, W. (2022). Inferring subsidence characteristics in Wuhan (China) through multitemporal InSAR and hydrogeological analysis. Engineering Geology, 297, 106530.
Hu, R. L., Yue, Z. Q., Wang, L. U., & Wang, S. J. (2004). Review on current status and challenging issues of land subsidence in China. Engineering Geology, 76(1-2), 65-77.
Jeanne, P., Farr, T. G., Rutqvist, J., & Vasco, D. W. (2019). Role of agricultural activity on land subsidence in the San Joaquin Valley, California. Journal of hydrology, 569, 462-469.
Jones, C. E., An, K., Blom, R. G., Kent, J. D., Ivins, E. R., & Bekaert, D. (2016). Anthropogenic and geologic influences on subsidence in the vicinity of New Orleans, Louisiana. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 121(5), 3867-3887.
Koufogiannakis, D., 2012. The state of systematic reviews in library and information studies.
Li, G., Zhao, C., Wang, B., Peng, M., & Bai, L. (2023). Evolution of spatiotemporal ground deformation over 30 years in Xi’an, China, with multi-sensor SAR interferometry. Journal of Hydrology, 616, 128764.
Liberati, A., Altman, D.G., Tetzlaff, J., Mulrow, C., Gøtzsche, P.C., Ioannidis, J.P., Clarke, M., Devereaux, P.J., Kleijnen, J. and Moher, D., 2009. The PRISMA statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: explanation and elaboration. Annals of internal medicine, 151(4), pp. W-65.
Liu, Y., Ma, T. and Du, Y., 2017. Compaction of muddy sediment and its significance to groundwater chemistry. Procedia Earth and Planetary Science, 17, pp.392-395.
Ma, T., Du, Y., Ma, R., Xiao, C. and Liu, Y., 2018. Water-rock interactions and related eco-environmental effects in typical land subsidence zones of China. Hydrogeology Journal, 26(5).
Moradpour, N., Pourahmad, A., Hataminejad, H., Ziari, K. and Sharifi, A., 2022. An overview of the state of urban resilience in Iran. International Journal of Disaster Resilience in the Built Environment, 14(2), pp.154-184.
Motagh, M., Shamshiri, R., Haghighi, M. H., Wetzel, H. U., Akbari, B., Nahavandchi, H., ... & Arabi, S. (2017). Quantifying groundwater exploitation induced subsidence in the Rafsanjan plain, southeastern Iran, using InSAR time-series and in situ measurements. Engineering geology, 218, 134-151.
Murray, K. D., & Lohman, R. B. (2018). Short-lived pause in Central California subsidence after heavy winter precipitation of 2017. Science Advances, 4(8), eaar8144.
Osmanoğlu, B., Dixon, T.H., Wdowinski, S., Cabral-Cano, E. and Jiang, Y., 2011. Mexico City subsidence observed with persistent scatterer InSAR. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 13(1), pp.1-12.
Qu, W., Lu, Z., Zhang, Q., Li, Z., Peng, J., Wang, Q., ... & Zhang, M. (2014). Kinematic model of crustal deformation of Fenwei basin, China based on GPS observations. Journal of Geodynamics, 75, 1-8.
Ran, J., MacGillivray, B.H., Gong, Y. and Hales, T.C., 2020. The application of frameworks for measuring social vulnerability and resilience to geophysical hazards within developing countries: A systematic review and narrative synthesis. Science of the total environment, 711, p.134486.
Shi, G., Ma, P., Hu, X., Huang, B., & Lin, H. (2021). Surface response and subsurface features during the restriction of groundwater exploitation in Suzhou (China) inferred from decadal SAR interferometry. Remote Sensing of Environment, 256, 112327.
Shi, M., Gong, H., Gao, M., Chen, B., Zhang, S., & Zhou, C. (2020). Recent ground subsidence in the North China Plain, China, revealed by sentinel-1A datasets. Remote Sensing, 12(21), 3579.
Solarski, M. (2013). Anthropogenic transformations of the Bytom area relief in the period of 1883-1994. Environmental & Socio-economic Studies, 1(1), 1-8.
Stouthamer, E., Erkens, G., Cohen, K., Hegger, D., Driessen, P., Weikard, H. P., ... & Van Rijswick, M. (2020). Dutch national scientific research program on land subsidence: Living on soft soils–subsidence and society. Proceedings of the International Association of Hydrological Sciences, 382, 815-819.
UNISDR (United Nations International Strategy for Disaster Reduction). 2015. “Sendai framework for disaster risk reduction 2015– 2030”, http://www.wcdrr.org/uploads/Sendai_Framework_for_ Disaster_Risk_Reduction_2015-2030.pdf. Accessed Apr 2015.
Wu, J., Shi, X., Xue, Y., Zhang, Y., Wei, Z. and Yu, J., 2008. The development and control of the land subsidence in the Yangtze Delta, China. Environmental Geology, 55, pp.1725-1735.
Xu, Y.S., Ma, L., Shen, S.L. and Sun, W.J., 2012. Evaluation of land subsidence by considering underground structures that penetrate the aquifers of Shanghai, China. Hydrogeology Journal, 20(8), p.1623.
Zhang, X., Cheng, Z., Xu, B., Gui, R., Hu, J., Yang, C., ... & Xiong, T. (2023). Coupling the Relationship between Land Subsidence and Groundwater Level, Ground Fissures in Xi’an City Using Multi-Orbit and Multi-Temporal InSAR. Remote Sensing, 15(14), 3567.
Zhang, Y., Wu, J., Xue, Y., Wang, Z., Yao, Y., Yan, X., & Wang, H. (2015). Land subsidence and uplift due to long-term groundwater extraction and artificial recharge in Shanghai, China. Hydrogeology Journal, 23(8), 1851.