پایش جابجایی ریگ و برخان‌های غرب لوت (پشوئیه)

نویسندگان

چکیده

مهمترین ویژگی­ تپه­ های ماسه­ای، پویایی و حرکت جانبی آن‌ها است که بخشی از آن‌ها کانون­های بحران و تهدیدکننده حریم مراکز مسکونی، شهری، روستایی، اقتصادی، نظامی و شریان‌های ارتباطی هستند. در منطقه موردمطالعه که در روستای پشوئیه از توابع بخش شهداد، در شرق شهر کرمان و در بیابانی در ضلع غربی گسل نایبند قرارگرفته است، ریگی نسبتاً متحرک و تعدادی برخان منفرد قرار دارد که در حدفاصل آن‌ها بر اثر سیلاب­ در دوره­های مختلف سله­هایی بسته‌شده و ریگ و برخان‌ها نسبت به آن‌ها در حال حرکت و جابجایی­اند. در این تحقیق با استفاده از این سله­ها و مقایسه آن‌ها با عکس­های هوایی سال­های مختلف، میزان حرکت ریگ و برخان­ها نسبت به­سله­ها اندازه­گیری و مقایسه شده است. با استفاده از عکس­های هوایی ( مقیاس 1:55000، سال 1334، مقیاس 1:20000 سال 1348و مقیاس 1:40000، سال 1374) و تصاویر ماهواره­ای گوگل ارث مربوط به سال 2005، میزان جابجایی ریگ و برخان­ها، با در نظر گرفتن شاخص سله و نیز با بررسی گلبادهای منطقه در دوره­های زمانی مختلف، موردبررسی و مقایسه قرار گرفت. از این پژوهش نتیجه حاصل گردید که ریگ مورد نظر به سمت جنوب و جنوب شرق در حال جابجایی است و بر اساس مطالعات میدانی به‌عمل‌آمده میزان حرکت برخان دوم 96 متر و برخان اول 135 متر محاسبه شد. نتایج حاصل از مطالعه­ی زمان ایجاد سله و میزان جابجایی برخان­ها نسبت به آن، یافته­های فوق را تائید کرده است. ضمناً نتایج تحقیق نشان می­دهد که  سله­های ناشی از سیلاب­ها در منطقه به­غیر از محاسبه میزان حرکت ماسه می­توانند زمان ایجاد سیل در منطقه را نیز مشخص نمایند که با توجه به جابجایی سالانه برخان­های منطقه، سال بارش و سیلابی شدن منطقه، مربوط به سال 1994 می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reg movement monitoring and Barchans in West of Lot region (Pashoeyeh)

چکیده [English]

The most important characteristic of sand dunes, dynamics and their lateral movement, which some of them are crisis centers and Privacy-threatening centers of Residential, urban, rural, economic, military and arteries of communication. The case study which, village is located at the Pashoeyeh of Shahdad district and in the East of the city of Kerman in the desert on the west side Nayband fault, there is a rather dynamic rig and some single barchans. As a result of different period's floods, has been created crusts so that pebble and barchans are moving between them. In this study, using the crust and compare it with aerial photos of different years, the movement of reg and barchans measured and compared. Using aerial photographs (scale 1: 55,000, in 1334- a scale of 1: 20,000 in 1348, and the scale of 1: 40,000, 1374) and Google Earth satellite images, in 2005, the movement of rig and barchans, with crust factor, and also by checking the wind roses at different time periods studied and compared. The study concluded that the rig is shifting to the South and South East, and based on field studies movement in the second barchan 96, and first barchan 135 meters measured. The results of the study about time of crust and the barchans movement in compare with tig, have confirmed these findings. In addition, the results show that the crust caused by the floods in the area, except calculating of sand movement amount, you can also specify the time of flooding in the region. According to the annual movement of barchans in the area, the rainfall and flooding of area, is related to 1994.

کلیدواژه‌ها [English]

  • barchan
  • Crust
  • Pashoeyeh
  • Reg
  • Loot desert
  • the wind indicator